KCE: dringend maatschappelijk debat over mantelzorg voeren
Het KCE nam de maatregelen onder de loep waarmee de overheid de mantelzorg probeert te ondersteunen. Het doet een aantal aanbevelingen over financiële en andere ondersteuningsmaatregelen, 'respijtzorg', enzovoort. Maar omdat er maar weinig bekend is over het reële effect van dergelijke maatregelen, is eerst een maatschappelijk debat vereist.
Het KCE bestudeerde voor zijn recentste rapport de literatuur over de situatie van de mantelzorg in België en in een aantal buurlanden en analyseerde enkele concrete gevallen verspreid over de drie Belgische gewesten. De mantelzorg is erg belangrijk in onze vergrijzende maatschappij. Maar mensen die bijvoorbeeld de zorg van een hulpbehoevende ouder op zich nemen, doen dat wel eens ten koste van zichzelf, van hun inkomen en hun sociale rechten.
Centraal informatiepunt
In Belgiê bestaan wel een aantal financiële tegemoetkomingen voor de zorgbehoevende zelf, bijvoorbeeld als tussenkomst in hulp aan bejaarden. Maar alleen in een aantal Vlaamse gemeenten bestaat er zoiets als een mantelzorgpremie. Die is erg beperkt maar houdt een psychologisch belangrijke erkenning in. België neemt wel een tamelijk unieke plaats in omdat het, in tegenstelling tot de buurlanden, een aantal betaalde verlofregelingen heeft waarvan de mantelzorg gebruik van kan maken.
Het KCE formuleert op grond van de analyse een aantal aanbevelingen naar de overheid, bijvoorbeeld ook over 'respijtzorg' - zoals dagopvang voor de oudere - en psychosociale ondersteuning, die beide meer proactief moeten aangeboden worden. Er moet één centraal informatiepunt komen, dat ook de toegang van sociaalecononomische zwakkeren tot de verschillende steunmaatregelen vergemakkelijkt.
Maar voordat men bijvoorbeeld de financiële steun voor mantelzorgers uitbreidt, moeten daarvan de gevolgen wel eerst onderzocht worden. Vooral voor sociaal zwakkere mensen zou dat bijvoorbeeld een valkuil kunnen vormen, omdat ze misschien te snel geneigd zijn dat als alternatief voor een arbeidsinkomen te aanvaarden zonder te beseffen dat ze daardoor geen pensioen opbouwen. Dat maakt in eerste instantie een uitgebreid maatschappelijk debat over de mantelzorg broodnodig.