'Doelgericht gezondheidsbeleid moet ieders ambitie zijn'
"We moeten in de gezondheidszorg meer doen met minder." Dat zegt onderzoeker Svin Deneckere van de denktank Itinera. De organisatie heeft een plan voor een betere gezondheidszorg klaar, waarbij absolute gegevensdeling, samenwerking en kwaliteit de ordewoorden zijn.
De groei van de kost van de gezondheidszorg kan volgens Itinera niet blijven duren. Anders moet tegen 2060 één vijfde van het BBP naar gezondheidszorg gaan. Dit met dank aan de hogere zorgverwachtingen, de technologische innovatie en de aanstormende vergrijzingsgolf. En daar komt nog bij dat de kloof tussen rijk en arm groeit. Mensen die het met minder moeten stellen, stellen contacten met zorgdiensten uit. Andere knelpunten zijn de hoge zelfmoordcijfers, onaangepaste kankerscreening, ziekenhuisinfecties, burn-outs en de verschillen in levensverwachting tussen arm en rijk.
Visie
"Een fundamentele visie op gezondheidsbeleid ontbreekt", stelt Svin Deneckere vast. "Beslissingen zijn vaak gepolitiseerd en ideologisch gestuurd. Er zijn geen concrete gezondheidsdoelstellingen, op basis van maximale gezondheidswinst, nodig."
Itinera roept de betrokkenen op "de loopgraven te verlaten" en pleit voor een commissie, die de strategische doelstellingen kan bepalen en van daaruit keuzes kan maken. "Een meerjarenstrategie is boordnodig. De gezondheidszorg is een complexe tanker die enkel geleidelijk en door een collectieve inspanning van koers kan veranderen. Keuzes moeten worden gemaakt op vlak van gezondheidswinst en dus kosteneffectiviteit. Nieuwe technologieën moeten de kans krijgen, oudere technologieën moeten sneller verlaten worden."
Cijfers
Cruciaal in het bereiken van meer kosteneffectiviteit zijn volgens Itinera een publieke rapportering van de zorgresultaten en kost per zorgverstrekker. Transparantie is een noodzaak. "De tijd van zwijgen is voorbij", vertelt onderzoeker Deneckere. "De becijferde zorgresultaten zullen dan ook toelaten kwaliteit te belonen. Want bijvoorbeeld prestatiebeloning vertaalt zich niet steeds in prestatiekwaliteit. We moeten volop naar een betalingssysteem op kwaliteit en meerwaardecreatie."
Concreet wil Itinera de zorg stroomlijnen, ook door zorg planbaar te maken en met een all-in betaling voor langdurige zorg, dat alles in een "slimme combinatie" met betaling per prestatie.
Digitalisering moet de administratie vereenvoudigen, maar ook zorgprocessen standaardiseren op basis van wetenschappelijke richtlijnen. Ook voor ziekenfondsen heeft dat gevolgen, want digitalisering maakt het verwerken van getuigschriften overbodig. "Ziekenfondsen kunnen een meer coördinerende en sturende rol voor hun klanten spelen. Ze zullen keuzes moeten maken, om belangenvermenging tegen te gaan."
Eén traject
Itinera stelt vast dat het aanbod van gezondheidszorg momenteel verkaveld is "in silo's". "Dergelijke versnippering is ondraaglijk. "Er moet gewerkt worden aan een structuur die de levenslijn van ziektes in één traject continu opvolgt: van preventie, over detectie, via gecombineerde behandelingen over de muren van specialismen en ziekenhuizen heen, tot aan de opvolging, onderhoud en thuiszorg."
Itinera streeft dan ook naar een geïntegreerd gezondheids- en welzijnsaanbod, vertrekkende vanuit de behoeftes van de patiënt.
Van de patiënt wordt verwacht dat hij of zij bewustere keuzes maakt. Therapietrouw kan dan worden beloond, maar onverantwoord gebruik van de spoedgevallendienst wordt dan bestraft.