De twee gezichten van ontsteking
Bij idiopathische longfibrose zijn meer ontstekingsverschijnselen zeer waarschijnlijk schadelijk, maar omgekeerd zou een beetje ontsteking weleens heilzame effecten kunnen hebben.
Lange tijd werd aangenomen dat ontstekingsprocessen een belangrijke rol spelen bij de pathogenese van idiopathische longfibrose. Ontstekingsremmende behandelingen blijken echter geen overtuigend effect te hebben op de evolutie van de ziekte.
Eigenlijk is het ontstekingsproces wezenlijk een natuurlijk verdedigingsmechanisme van het lichaam. Sommige vorsers denken dan ook dat de ontsteking twee gezichten kan hebben net zoals de god Janus, en dus zowel zou kunnen bijdragen tot het herstel en de heling als tot de vernietiging van het longparenchym.
Zo hebben Amerikaanse vorsers onderzoek verricht op muizen waarbij het longparenchym werd beschadigd en die dan cicatriciële letsels ontwikkelden. Normaal genezen de experimentele longletsels en verdwijnt de cicatriciële fibrose geleidelijk. Tijdens hun onderzoek hebben de vorsers evenwel kunnen aantonen dat het pro-inflammatoire cytokine TNF-alfa het herstel kon versnellen. TNF-alfa verlaagde de hoeveelheid collageen, het belangrijkste bestanddeel van littekenweefsel, en maakte het longparenchym soepeler ruim voordat het natuurlijke genezingsproces in gang werd gezet. Ze hebben ook vastgesteld dat de letsels bij TNF-alfa-knock-outmuizen niet helen zoals bij normale muizen.
De vorsers formuleren dan ook de hypothese dat TNF-alfa de hoeveelheid profibrotische macrofagen zou verlagen door ze om te zetten in pro-inflammatoire macrofagen en door de apoptose van de macrofagen te bevorderen. Een interessante biologische versie van de darwiniaanse evolutie "zich aanpassen of sterven". Te volgen.