Morfinomimetica en benzodiazepines bij COPD-patiënten met mate voorschrijven
De gevaren van morfinomimetica en benzodiazepines bij COPD-patiënten op de helling gezet.
Benzodiazepines worden vaak gebruikt als anxiolytica, ook bij COPD-patiënten. Het gebeurt soms dat opioïde pijnstillers worden voorgeschreven om de symptomen van dyspneu te verlichten. Die twee therapeutische klassen hebben echter een slechte reputatie. Ze zouden ademhalingsinsufficiëntie in de hand werken, vooral bij patiënten met een zeer ernstige COPD.
Daarom hebben Zweedse auteurs een longitudinaal cohortonderzoek uitgevoerd om de effecten van benzodiazepines en opiaten op de frequentie van ziekenhuisopname en de sterfte te evalueren bij 2.249 patiënten bij wie zuurstoftherapie werd gestart in een gespecialiseerd centrum.
Tijdens een follow-up van vier jaar werd driekwart van de patiënten in het ziekenhuis opgenomen en is de helft van de patiënten gestorven. Die cijfers bevestigen de hoge morbiditeit en mortaliteit bij ernstige COPD.
Maar na correctie voor de belangrijkste vertekenende factoren (leeftijd, adipositas, comorbiditeit, bloedgassen ...) werd geen verband waargenomen tussen de inname van benzodiazepines en/of opiaten en ziekenhuisopname/sterfte.
We mogen echter niet te vroeg victorie kraaien. De onderzoekers vonden een dosisafhankelijke relatie tussen de sterfte en het voorschrijven van benzodiazepines en opiaten. De sterfte was niet hoger bij gebruik van opiaten in een dosering die overeenkwam met minder dan 30 mg morfine, maar was 20% hoger met hogere doseringen.
Conclusie, benzodiazepines en opioïde pijnstillers mogen worden voorgeschreven om ademhalingsproblemen en symptomen van dyspneu te verlichten, maar met mate.
Naar MP Ekström et al. Safety of benzodiazepines and opioids in very severe respiratory disease: national prospective study
BMJ 2014; 348: g445