Schotse onderzoekers maken bloed op basis van huidcellen
Onderzoekers van de Schotse National Blood Transfusion Service hebben voor het eerst zelf bloed vervaardigd dat aan de juiste kwaliteits- en veiligheidseisen voldoet om het bij mensen in te brengen.
Dat schrijven De Morgen en Het Laatste Nieuws dinsdag.
Professor Marc Turner, die aan het hoofd van het toonaangevende instituut staat, en zijn team willen eind 2016 of begin 2017 drie patiënten aan de universiteit van Edinburgh behandelen met het bloed. De drie werden allemaal geboren met een bloedziekte en krijgen in eerste instantie 5 milliliter van het door Turner gefabriceerde bloed. Een bijzonder kleine hoeveelheid, als je weet dat een gewoon bloedzakje 500 ml bevat. Maar dat is nodig: onderzoekers hebben namelijk geen idee hoe hun lichamen op de substantie zullen reageren.
Als ze geen last ondervinden, dan zou dat goed nieuws zijn. Er kan dan gekeken worden hoe de productie op industriële schaal kan plaatsvinden. Tekorten aan bloeddonoren zouden dan geen probleem meer zijn.
Het bloed werd gekweekt uit iPS-cellen (geïnduceerde pluripotente stamcellen). Die worden gevormd uit volwassen, menselijke huidcellen. Die werden afgeschraapt bij iemand die de universele bloedgroep O- heeft en daardoor iedereen kan helpen. De huidcellen werden door Turner genetisch geheroriënteerd om ze dezelfde karakteristieken als embryonale stamcellen toe te kennen. Die iPS-cellen werden vervolgens gedurende een maand gekweekt in een chemische omgeving, opdat ze kunnen rijpen tot rode bloedcellen. Veertig tot vijftig procent bleek bruikbaar.
Volgens prof. Marc Boogaerts (KU Leuven) is dit kunstmatig aangemaakte bloed erg beloftevol. Grote voordeel is dat het product permanent en onmiddellijk beschikbaar is, en dat het veilig is, zo zei hij op radio 1. Wel vormt de hoge kostprijs momenteel nog een drempel. Maar de hoop bestaat dat er over een tiental jaren een methode zal worden gevonden om de productie veel goedkoper te laten verlopen.