Te weinig verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen
Met gemiddeld elf patiënten per verpleegkundige scoren de Belgische ziekenhuizen slecht in vergelijking met andere Europese landen. Een internationaal onderzoek onder leiding van prof. Walter Sermeus toont een verband tussen onvoldoende bestaffing en een hogere mortaliteit.
Het onderzoek onder leiding van de Leuvense hoogleraar in ziekenhuis- en verpleegwetenschappen toont aan dat het overlijdensrisico bij (bepaalde) patiënten met 7% stijgt per patiënt extra die een verpleegkundige onder zijn hoede heeft.
In Belgische ziekenhuizen varieert het aantal patiënten per verpleegkundige tussen 8 en 16. Gemiddeld hebben de Belgische verpleegkundigen 10,8 patiënten onder hun hoede. Alleen Spanje doet het slechter met 12,7 patiënten per verpleegkundige. Het gemiddelde in de negen landen die deelnamen aan het onderzoek, bedroeg 8,3. Noorwegen scoort het best met 5,2. Onze noorderburen doen het ook een stuk beter met 7 patiënten per verpleegkundige.
Opleidingsniveau
Een andere factor die het overlijdensrisico beïnvloedt is de opleidingsgraad van verpleegkundigen. Dat werd in het onderzoek uitgedrukt als het percentage verpleegkundigen dat een bachelordiploma behaalde. Walter Sermeus bevat de bevinding als volgt samen: "10% meer bachelors onder de verpleegkundigen doet de ziekenhuissterfte met 7% dalen."
België scoort op dit vlak net iets beter dan het gemiddelde in dit onderzoek: 55% van de verpleegkundigen heeft een bachelordiploma - terwijl het gemiddelde 52% bedraagt.
Hier doen we het ook beter dan Nederland, waar maar 31% van de verpleegkundigen een bachelordiploma heeft. Sermeus: "Het cliché wil dat ervaring en routine belangrijker zijn dan opleiding, maar dat klopt niet als het om patiëntveiligheid gaat. De bachelors kunnen sneller een probleem bij de patiënt detecteren."
Sterfte gemeten bij 50-plussers
Het onderzoek onder leiding van prof. Walter Sermeus vond plaats in 300 algemene ziekenhuizen in negen Europese landen en liep van 2009 tot 2011. De onderzoekers ondervroegen 26.500 verpleegkundigen en analyseerden de ontslaggevens van meer dan 420.000 patiënten. Belangrijk is wel dat dit alleen patiënten ouder dan 50 jaar betrof, die een routinematige chirurgische ingreep ondergingen. De studie verscheen gisteren in The Lancet on-line.
Zorgnet Vlaanderen
In een reactie op de studie stelt Zorgnet Vlaanderen: "(...) besparingen in de gezondheidszorg [kunnen mogelijk] leiden tot minder kwaliteitsvolle zorg of zelfs hogere sterftecijfers. In de meeste ziekenhuizen en zorginstellingen zijn zowat alle financiële marges verdwenen en komt de laatste en meest drastische optie naar voren: besparen op het zorgpersoneel. Besparen zonder aan het organisatiemodel te wijzigen, is korte termijnpolitiek en onverantwoord voor de veiligheid van de patiënten."