Dreigt er een tekort aan abortusartsen?
Er worden in ons land jaarlijks zo'n 15.000 abortussen uitgevoerd door huisartsen in extramurale centra. Die artsen bereiken evenwel stilaan de pensioenleeftijd, waardoor mogelijk een tekort dreigt. En dat op een moment dat het recht op abortus in Europa in het gedrang lijkt te komen.
Acht op de tien abortussen, die bij de Evaluatiecommissie worden aangegeven, gebeuren buiten het ziekenhuis, in 98% van de gevallen door een huisarts. Momenteel zijn in België zo'n 90 huisartsen aan de slag die zwangerschapsonderbrekingen uitvoeren. De meesten onder hen zijn 50 of ouder.
"Abortus is dus geen zaak van gynaecologen", zegt dr. Dominique Roynet, huisarts in het centrum voor gezinsplanning van Rochefort en prof. huisartsgeneeskunde aan de ULB. "Dat is historisch gegroeid. Het waren de huisartsen die zich hebben geëngageerd toen abortus nog illegaal was - de legalisering dateert van 22 jaar geleden. Zij hebben toen het risico genomen om in de illegaliteit te werken. In de centra voor gezinsplanning werken nu wel enkele gynaecologen, maar dat is een minderheid. In Frankrijk bijvoorbeeld is de situatie net omgekeerd: daar mag abortus enkel in het ziekenhuis en zijn het dus vooral gynaecologen die de ingreep uitvoeren."
Lijdensweg
Over een vijftal jaar zal een groot deel van de abortushuisartsen de pensioenleeftijd bereiken, waarschuwt dokter Roynet. "Het is dus vijf voor twaalf. Want zo komt het recht op abortus in gevaar. In Frankrijk is het al zover gekomen dat sommige vrouwen rechtstreeks voor een medicamenteuze abortus worden doorverwezen, omdat de infrastructuur voor vacuüm aspiraties ontbreekt. In ons land zijn er hele streken waar geen enkele dokter abortus uitvoert: in het zuiden van de provincie Namen en in Luxemburg bijvoorbeeld."
"Dat heeft tot gevolg dat vrouwen soms een hele lijdensweg moeten afleggen", gaat dokter Roynet verder. "Hun huisarts stuurt hen door naar een gynaecoloog, die geen abortussen uitvoert en de patiënt dan weer verder stuurt naar de gezinsplanning, waar ze ook niet altijd terechtkunnen voor de ingreep." Er is dus dringend nood aan goede voorlichting en informatie.
Gewetensbezwaar
Opvallend is verder dat steeds meer zorgverstrekkers doorheen Europa zich beroepen op de clausule over gewetensbezwaar in de abortuswetgeving. In Italië zou 70 tot 80% van de gynaecologen die clausule inroepen. Resultaat is dat de ingreep opnieuw in de clandestiniteit terechtkomt. "In Italië en Spanje is de druk van religieuze bewegingen zo groot dat heel wat artsen er zich ongemakkelijk bij voelen", zegt dr. Dominique Roynet. "Zolang abortus niet gededramatiseerd wordt en artsen op straat uitgescholden worden, valt het te begrijpen dat ze gewetensbezwaren inroepen."