Cholera: vorsers doorgronden mysterie van oorsprong en evolutie
Dankzij analyse van een darmstaal dat 164 jaar oud is, zijn Canadese en Australische biologen erin geslaagd de genoomsequentie te bepalen van de bacterie Vibrio cholerae, de cholerabacterie die verantwoordelijk was voor een pandemie die in de 19e eeuw miljoenen mensenlevens eiste en die in veel arme landen nog altijd ravage aanricht.
Nadat ze onlangs toegang kregen tot een verzameling organen bewaard in formol, konden de vorsers het mysterie ontrafelen van deze ziektekiem, die zich ontwikkelt in water en zich in het darmkanaal van zijn slachtoffers nestelt. De verzameling is eigendom van het museum voor medische geschiedenis in Philadelphia.
In een goed bewaard deel van de darmen van een man konden dr. Hendrik Poinar en zijn collega's bruikbare sporen van de bacterie vinden.
Zo konden ze het DNA reconstrueren van de cholerabacil en ontdekten dat er twee stammen bestaan van deze infectieziekte, de ene al even oud als de andere: een 'klassieke' stam, die de eerste epidemieën veroorzaakte in de 19e eeuw, en de El Tor-vorm, die in 2010 aan de basis lag van de epidemie in Haïti.
Door deze stap voorwaarts begrijpen we nu de oorsprong van de cholerabacterie, de evolutie ervan, de mutaties die de bacterie zo virulent hebben gemaakt, en dus ook de factoren die de overdracht tussen mensen in de hand werken. Dat is hoopvol met het oog op betere behandelingen en mogelijk ook preventie.
(referentie: New England Journal of Medicine, 8 januari 2014, DOI: 10.1056/NEJMoa1308663)