Elektroshocktherapie om nare herinneringen te wissen
Wie heeft er nooit van gedroomd zijn slechtste herinneringen, de meest vervelende of traumatiserende situaties of andere vernederingen uit zijn geheugen te wissen? Sciencefiction? Of een scenario dat kan tippen aan dat van 'Eternal Sunshine of the spotless mind' waarin Jim Carrey elektroshocks krijgt om zijn liefdesgeschiedenis met Kate Winslet te vergeten? Niet echt, als we Marijn Kroes mogen geloven, een neuroloog van de Radboud Universiteit Nijmegen.
Samen met zijn collega's onderzocht hij de elektroconvulsietherapie (ECT) bij 42 zwaar depressieve patiënten. Ze trachtten de relevantie ervan na te gaan om een recente emotionele herinnering te wissen. ECT is een controversiële techniek die erin bestaat via op het hoofd aangebrachte elektroden kleine elektrische stroomstoten aan de hersenen toe te dienen.
Het experiment dat gebruik maakte van angstwekkende beelden (van een dodelijk ongeval en van een aanval) en berustte op de theorie 'reconsolidatie van het geheugen', was overtuigend.
Het heeft vooral aangetoond dat de timing doorslaggevend is voor de doeltreffendheid van de behandeling. Elektroshocks zijn slechts efficiënt wanneer ze onmiddellijk na het ophalen van een herinnering worden toegediend. Ze hebben niet meteen effect, pas na minstens 24 uur verdwijnt de herinnering.
Nu moet nog worden onderzocht of het geheugenverlies definitief of tijdelijk is en of de techniek ook kan worden ingezet voor oudere, complexere of persoonlijke herinneringen.
Marijn Kroes geeft toe dat ECT belangrijke ethische vragen oproept. Niettemin is hij van mening dat de techniek kan worden gebruikt om depressie te behandelen, evenals posttraumatische stressstoornissen, obsessief-compulsieve stoornissen of drugsverslavingen.
(referentie: Nature Neuroscience, 22 december 2013, doi:10.1038/nn.3609)