'De wetsarts is geen veredeld vrijwilliger'
Het Rekenhof onthulde begin deze week dat Justitie nog voor 75 miljoen schulden heeft uitstaan. Dat lokte scherpe reacties uit. Als we geen vast loon hadden van UZ Leuven, dan hadden we er al lang de brui aan gegeven, stelt Wim Van de Voorde, hoogleraar forensische geneeskunde in Leuven.
Dat Justitie een slechte betaler is, is al langer bekend. Recent was er nog de staking van de gevangenisartsen, die lang op hun geld moeten wachten en allerlei beperkingen in hun medisch handelen opgelegd worden. Maar ook wetsartsen, psychiaters, verkeers- en wapendeskundigen, vertalers en tolken - worden niet alleen onderbetaald, maar zien hun geld pas vele maanden later.
Verlieslatend
In een opiniestuk in De Standaard van vandaag stelt Wim Van de Voorde dat zijn dienst forensische geneeskuknde in het UZ Leuven verlieslatend werkt. Voor een volledige autopsie (kosten infrastructuur, personeel, technische onderzoeken, intellectueel werk, verslaggeving enzovoort inbegrepen) rekent men 3.000 euro - terwijl in Nederland het viervoudige wordt betaald. Ambtenaren van justitie betwisten bovendien de facturen met foutieve argumenten die getuigen van gebrek aan inzicht, stelt hij - bijvoorbeeld omdat het rapport er niet dik genoeg uitziet.
Voor een uitwendige lijkschouwing met schriftelijk verslag mag men hooguit 125 euro rekenen - dat vraagt minstens een uur werk. Na acht uur wordt dat 250 euro, maar de minister van Justitie wil het tarief nu verlagen tot anderhalf keer het normale tarief - en dat mag pas na middernacht worden gerekend.
Prof. Van de Voorde stelt verder vast dat Justitie wel ieder jaar meer uitgeeft, maar de deskundigen voor hun expertiseverslagen steeds slechter betaalt. "De totale gereschtskosten tussen 2005 en 2011 zijn met 27 procent gestegen, maar in dezelfde periode daalde het bedrag voor deskundigenonderzoeken met 15 procent", schrijft hij. Wel stegen in die periode bij Justitie de kosten voor telefonie, zoals onderzoek naar gsm-verkeer, met 66 procent, voor gerechtsdeurwaarders met 157 procent en voor juridische bijstand met 100 procent.
En bovenop de volledig achterhaalde tarieven komt dan nog de laattijdige betaling. Wil de overheid dat misdaden zoals moorden slecht worden onderzocht, vraagt Van de Voorde zich af. Zo niet, dan moet ze alleszins van de idee af dat deskundigen het maar als een eer moeten zien om voor Justitie te mogen werken .
Geld lenen om te kunnen voortwerken
Maar zoals prof. Van de Voorde zelf zegt, hij heeft het geluk te kunnen leven van zijn loon. Het Laatste Nieuws brengt, ook vandaag, een getuigenis van een zelfstandig werkend wetsdokter, die al anderhalf jaar wacht op in totaal 70.000 euro gefactureerde bedragen. Dr. Jan Bolt uit Kruishoutem moet tegenwoordig zelfs aanschuiven op de voedselbank, en geld lenen om zijn job te kunnen blijven uitoefenen - zo vertelt hij . In de 15 jaar ervaring met Justitie die hij heeft, is het nog nooit zo erg geweest als vandaag: "Alleen kleine factuurtjes worden sinds vorig jaar nog uitbetaald, de grote blijven liggen."
Artsenkrant klaagde in het verleden al herhaaldelijk de ontoereikende vergoedingen voor forensische geneeskunde en de laattijdige uitbetaling van Justitie aan - zie bijvoorbeeld AK2395 van 25 januari dit jaar.