Artsen kunnen verplicht worden om gegevens te delen
Vlaams gezondheidsminister Jo Vandeurzen (CD&V) zit volgende week samen met de artsenorganisaties. Op de agenda staat het belangrijke decreet over gegevensdeling in de gezondheids- en welzijnssector. Daarin staat onder meer dat artsen verplicht kunnen worden om gegevens te delen.
Begin juli al gaf de Vlaamse regering haar principieel akkoord aan het decreet 'betreffende de organisatie van het netwerk voor de gegevensdeling tussen de actoren in de zorg'. Dat netwerk krijgt als taak om de samenwerking rond gegevensdeling - en het delen van persoonsgegevens - tussen alle actoren in de zorg te faciliteren.
Interdisciplinair
In één moeite hoopt de Vlaamse regering zo ook de administratieve belasting van zowel patiënten als zorgverleners te verminderen. Het decreet moet een einde maken aan het tijdperk waarin patiënten tot vervelens toe steeds opnieuw dezelfde gegevens moesten invullen. De bedoeling is dat hulpverleners steeds een up-to-date beeld hebben van de situatie van de patiënt.
Het decreet geldt als een belangrijke stap in de informatisering van de Vlaamse zorg- en welzijnssector. De memorie van toelichting verwijst uitdrukkelijk naar het interdisciplinaire karakter van gegevensdeling en hamert op het belang van samenwerking tussen zorgactoren op de eerste lijn en het verlengde daarvan, tot en met de residentiële zorg.
Opt-in
Dé rode draad is de centrale positie van de patiënt. Zonder zijn toestemming wordt er geen enkel gegeven gedeeld, en dat is ook niet meer dan logisch. Er is geopteerd voor een opt-in-mechanisme. De patiënt geeft met andere woorden expliciet zijn toestemming tot gegevensdeling.
Daarnaast houdt diezelfde patiënt steeds het overzicht (en de controle) over wie gegevens over hem bewaart en door wie die gegevens geraadpleegd worden. Het blijft niet beperkt tot een inzagerecht. Patiënten kunnen ook eigen gegevens (bv. zelfmonitoring) toevoegen in een apart onderdeel van hun elektronisch dossier.
Tegenover al die rechten voor zorggebruikers staan een hele reeks plichten voor zorgverleners. Zo kan de Vlaamse overheid artsen en andere zorgverleners verplichten om deel te nemen aan het netwerk voor gegevensdeling. Met andere woorden: gegevens delen kan bij wet opgelegd worden.
"Het decreet laat zorgverleners toe om persoonsgegevens uit hun elektronisch medisch dossier te delen met andere zorgverleners", zei minister Vandeurzen in juli. Maar wie de wettekst - en de memorie van toelichting - erop naleest, ziet meteen het verhullende van die formulering in. Het decreet gaat namelijk veel verder dan "het delen van gegevens toelaten".
Boetes
Artikel 5 zegt dat de Vlaamse regering "kan beslissen dat bepaalde groepen van zorgverleners, hulpverleners of voorzieningen verplicht worden om deel te nemen aan het netwerk voor de gegevensdeling tussen de actoren in de zorg".
Wie weigert deel te nemen aan het netwerk riskeert administratieve geldboetes van 100 tot 100.000 euro. Zorginstellingen kunnen hun erkenning verliezen en subsidies kunnen teruggevorderd worden.
Volgende woensdag staat het decreet op de agenda van het structureel overleg tussen Vandeurzen en de artsenorganisaties. Aan gespreksstof zal het niet ontbreken.