Personalized healthcare - tijd voor actie
"Het potentieel van personalized healthcare is groot. De invoering verloopt echter traag. Te traag", meent Bruno Flamion, hoogleraar fysiologie en farmacologie aan de Universiteit van Namen. "In het belang van de patiënt is het dus tijd voor actie." Met die woorden schoot Flamion het symposium 'Personalized Healthcare, Challenges and Opportunities' op gang.
Dertien 13 sprekers en meer dan 60 vooraanstaande stakeholders werden door ActuaMedica op 17 oktober samengebracht om na te denken over wat personalized healthcare (PHC) betekent voor de Belgische gezondheidszorg. Welke opportuniteiten liggen er? Maar ook: waar bevinden zich de struikelblokken en hindernissen? Want dat PHC een belangrijke evolutie is in de geneeskunde, daar was quasi elke deelnemer van overtuigd.
Volgens Vlerick professor en gezondheidseconoom Walter Van Dyck gaat het om een ronduit 'disruptieve technologie', een technologie die de farmaceutische industrie en de gezondheidszorg zal veranderen.
Voor VUB-oncoloog Jacques De Grève staat PHC synoniem voor: een langer en kwaliteitsvoller leven voor de patiënt, een betere voorspelling hoe de patiënt zal reageren op een behandeling, een betere kosteneffectiviteit, en een snellere en goedkopere ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Volgens De Grève zijn dat geen loze beloften, want de impact van gepersonaliseerde en gerichte therapieën zorgt vandaag al voor een kentering in de oncologie.
Oncologie op kop
Personalized healthcare, waar gaat het dan precies over? PHC houdt een doelgerichte benadering in voor de preventie, diagnose en behandeling van ziekten. Vernieuwend is dat PHC als uitgangspunten de moleculaire wortels van de aandoening combineert met het individuele, biologische profiel van de patiënt.
Zo wordt bv. in de oncologie de therapie vandaag al aangestuurd op basis van de genetische wijzigingen in de tumor. Dat betekent voor de patiënt een effectievere behandeling terwijl er voor de overheid mogelijkheden tot besparingen liggen: alleen patiënten die écht baat hebben bij het geneesmiddel krijgen het toegediend. Dat oncologie voorop loopt in PHC, blijkt ook uit de cijfers van het Riziv: zestien combinaties van test (biomerker) - geneesmiddel worden vandaag al terugbetaald in de oncologie.
Maar zoals met alle nieuwe technologieën zijn er tal van hindernissen die een snelle adaptatie van PHC in de weg staan. De stap van concept naar relevante klinische toepassing is immers zelden rechtlijnig. Die hindernissen bevinden zich op wetenschappelijk en technologisch vlak, bv. het design van klinische studies voor nieuwe geneesmiddelen gekoppeld aan biomerkers of zelfs volledige genoomanalyse. Of het vaststellen van het werkelijke klinische nut van een biomerker. Er zijn echter ook beleidsmatige aspecten, zoals de lange en niet-transparante procedure vooraleer een test met een biomerker wordt terugbetaald door de ziekteverzekering.
Arts-patiëntrelatie wijzigt
Maar er zijn ook vragen over de opleiding en vorming van artsen en andere zorgverleners. Of hoe de relatie patiënt-arts door PHC zal wijzigen. Er zal immers nood zijn aan nieuwe manieren om patiënten te informeren en hen te begeleiden bij het nemen van de juiste gezondheidskeuzes.
Het symposium 'Personalized Healthcare, Challenges and Opportunities' was een eerste stap in een langer traject dat ActuaMedica samen met negen partners (*) opzet rond dit thema. Er wordt onder meer een discussieforum opgezet en op regelmatige tijdstippen wordt over dit onderwerp terugkoppeld in Artsenkrant. In het nummer van 25 oktober leest u alvast een uitgebreider verslag over het symposium en wat PHC kan betekenen voor de patiënt, de zorgverstrekker, de overheid en de farmaceutische industrie.
(*) Janssen, Novartis, AstraZeneca, Bristol-Myers Squibb, Sanofi, Roche, GSK, Pfizer, Qiagen