Vergeetachtigheid hoeft zeker geen beginnende Alzheimer te zijn
Met het ouder worden, worden we vergeetachtiger. Een teken van naderende dementie? Niet noodzakelijk, zo vond een Amerikaans onderzoeksteam. Een tekort van een bepaald eiwit in de hippocampus blijkt een belangrijke oorzaak van vergeetachtigheid in een oudere bevolking. Wanneer men erin slaagt het tekort op te heffen, zou de vergeetachtigheid verdwijnen.
Onderzoekers van het Columbia University Medical Center in New York, onder leiding van Nobelprijswinnaar Eric Kandel, onderzochten een regio in de hippocampus die ervan verdacht wordt een rol te spelen bij ouderdomsgerelateerde vergeetachtigheid: de gyrus dentatus (GD).
Alzheimer tast in eerste instantie een andere regio van de hersenen aan, de entorhinale cortex (EC). Die is belangrijk voor de input van de hippocampus - zoals u weet is de hippocampus zeer belangrijk voor geheugenprocessen.
Verdachte genen
De onderzoekers begonnen met een analyse van de genexpressie (door middel van een microarray) in hersencellen van acht overleden personen, van 33 tot 88 jaar oud. De expressie in de cellen uit de GD-regio werden vergeleken met die uit de EC-regio - de betrokken personen hadden geen enkel teken van een aandoening van de hersenen vertoond en deze hersenstructuur wordt normaal gezien niet aangetast door veroudering.
Ze vonden 17 genen die betrokken konden zijn bij de veroudering in de GD-regio. Vooral de expressie van het RbAp48-gen bleek opvallend te zijn verminderd.
De onderzoekers onderzochten vervolgens de rol van het eiwit dat het RbAp48-gen uitdrukt in de hippocampus van muizen. Oudere muizen bleken ook een deficiëntie te vertonen van dit eiwit in de hippocampus. Wanneer bij jonge muizen een tekort van dit eiwit geïnduceerd werd, gingen ze bij tests (herkenning van objecten, weg vinden uit een doolhof) dezelfde vergeetachtigheid vertonen als oudere muizen.
Door het tekort weer op te heffen bij jongere én bij oudere muizen (bij de laatste door een gentranser via een virus), verdween de vergeetachtigheid volkomen. Oudere, voordien vergeetachtige muizen presteerden weer even goed als de jongere.
Target
De onderzoekers maken zich nu sterk dat ze een oorzaak hebben gevonden van ouderdomsgerelateerde vergeetachtigheid - één die niets vandoen heeft met het ontstaan van Alzheimer. Bovendien claimen ze dat ze een doelwit hebben geïdentificeerd om het effect van interventies die deze vergeetachtigheid kunnen beïnvloeden, te onderzoeken: de mate van expressie van RbAp48.
Een muismodel is bovendien voorhanden om het effect van deze therapeutische interventies te onderzoek, of het nu gaat om geneesmiddelen, voedingsinterventies en cognitieve of fysische strategieën.