Bijna helft 70-plussers loopt risico op ondervoeding
Nieuw onderzoek geeft aan dat 45% van de senioren een reële kans loopt ondervoed te raken. Bij 12% is er effectief sprake van ondervoeding. Dat blijkt uit een opvolgonderzoek van NutriAction, vier jaar na een eerste screening.
"Ondervoeding gaat hand in hand met toename van frailty, en een verlies van mobiliteit en functionaliteit. Dat is vaak de start van een neerwaartse spiraal", zegt professor geriatrie Maurits Vandewoude (ZNA-UA), één van de auteurs van het onderzoek.
De nieuwe screening vond plaats bij ruim 3.400 ouderen, die zowel in woonzorgcentra als thuis verbleven. De resultaten bevestigen de cijfers van het eerste onderzoek. Toch blijft het probleem vaak te lang onder de radar, waardoor niet of laattijdig ingegrepen wordt. De onderzoekers onderlijnen de noodzaak van routinematig, vroegtijdig screenen met gevalideerde screeningsinstrumenten. Die instrumenten zijn onder meer gebaseerd op bevraging en klinisch onderzoek.
Klinische blik volstaat niet
"Ondervoeding moet zo snel mogelijk worden gedetecteerd zodat zo snel mogelijk een behandeling kan opgestart worden om ergere ondervoeding en bijhorende verzwakking en complicaties te voorkomen. Dat moet in alle milieus gebeuren: thuis, woonzorgcentra en ziekenhuizen. De behandeling voor ondervoeding koppelt nutritionele ondersteuning aan fysieke oefeningen met het oog op behoud van functionaliteit", aldus prof Vandewoude.
Uit de studie blijkt overduidelijk dat de klinische blik van gezondheidsprofessionals niet volstaat om alle ondervoede patiënten te detecteren. 54% van de ondervoede patiënten wordt door de gezondheidswerkers niet opgespoord op basis daarvan. De situatie bij de patiënten is nog erger: maar liefst 87% van de ondervoede patiënten merkt geen probleem. Extra alertheid is nodig bij mensen die recent werden gehospitaliseerd, en bij senioren die kampen met dementie en depressie.
Investeren in screening
Het wetenschappelijk comité van NutriAction, met daarin onder anderen prof. Vandewoude en prof. Van Gossum (ULB), roept de overheid op om dringend werk te maken van een routinematige screening van ondervoeding bij ouderen in alle milieus. Daarnaast vragen ze om te investeren in eenvoudige tools en vorming voor zorgprofessionals en het opvolgen van een behandelplan ondervoeding. De screening en de behandeling van ondervoeding moeten verder opgenomen worden in de kwaliteitscriteria van de chronische zorgpaden. De registratie van ongewild gewichtsverlies als één van de kwaliteitscriteria van zorg in de Vlaamse woonzorgcentra is alvast een stap in de goede richting.