Beoordeling van rijvaardigheid: een arts is geen politieagent
De Nationale Raad van de Orde zet de puntjes op de i inzake het beoordelen van de rijvaardigheid van uw patiënt: de arts is niet verplicht de overheid of een verzekeraar in te lichten over beperkingen. Hij is evenmin verplicht het Cara informatie te geven, al zet dit centrum van de overheid dat wel zo op zijn formulieren.
Nogal wat aandoeningen kunnen de rijvaardigheid aantasten. Wat doe u bijvoorbeeld met een patiënt die zijn diabetes niet goed onder controle heeft? De Nationale Raad van de Orde van Geneesheren oordeelt dat u in ieder geval niet verplicht bent de gemeente of een andere overheid daarvan op de hoogte te brengen.
Model VII
U hebt als arts twee mogelijkheden. Ofwel vult u een 'model VII rijvaardigheid in'. Daarin beoordeelt u de rijvaardigheid van de patiënt. De toestand van uw patiënt laat misschien helemaal niet meer toe dat hij nog ooit een auto bestuurt. Of uw patiënt kan pas weer met een auto rijden als bepaalde voorwaarden vervuld zijn. U bezorgt dit ingevulde formulier aan uw patiënt. En u hebt daarmee uw taak vervuld.
"U mag zelf het document niet bezorgen aan de gemeente", stelt de Nationale Raad. Dat zou immers een inbreuk zijn op het beroepsgeheim. Het is de patiënt zelf die het document aan de gemeente moet afgeven en zijn verzekering op de hoogte moet stellen van zijn beperkingen. U hebt ook geen enkele verplichting om te controleren of uw patiënt dat wel degelijk doet, zo stelt de Nationale Raad nog.
Cara
Als u twijfels hebt over de rijvaardigheid van de patiënt gegeven zijn gezondheidstoestand, maar vindt dat u dat zelf niet kunt beoordelen, hebt u een tweede mogelijkheid. Die bestaat eruit uw patiënt door te verwijzen naar Cara (Centrum voor rijgeschiktheid en voertuigaanpassingen). Een arts van dit centrum evalueert dan de rijvaardigheid van uw patiënt, eventueel op grond van verdere onderzoekingen.
Typisch geeft het Cara de patiënt een vragenlijst mee, dat ook een gedeelte voor zijn arts bevat. De patiënt komt dan mogelijk toch weer bij u terecht. Maar de Orde is hier duidelijk: "Ondanks het feit dat dit formulier het momenteel zo vermeldt, is er voor u geen wettelijke verplichting om een advies over de rijvaardigheid te geven. U bent vrij daarop in te gaan."
Discretie voor iedereen
En meer nog: ook het Cara moet het medisch beroepsgeheim respecteren. De Orde weet dat het Cara niet het recht heeft andere instanties in te lichten over de rijvaardigheid van de patiënt. Het is weer alleen de verantwoordelijkheid van de patiënt om dit te doen. En het Cara mag hem op dit punt ook niet controleren.
Het Cara mag zelfs u als behandelend arts niet op de hoogte brengen van zijn bevindingen - tenzij de patiënt hier uitdrukkelijk zijn toestemming voor geeft. Of een patiënt nog geschikt is om een auto te besturen, is immers in de regel van geen belang bij een beslissing over de beste therapeutische benadering. De Nationale Raad van de Orde vindt het vreemd dat het Cara in de documenten waarin ze over de rijvaardigheid communiceren, nergens plaats laten voor de patiënt om zijn expliciete instemming te laten blijken.
Noteren in dossier
Als arts bent u dus alleen verplicht om met de patiënt over zijn rijvaardigheid te communiceren. Als u hem een attest geeft, laat u hem wel tekenen voor ontvangst en maakt u daar melding van in het medisch dossier. Hebt u dat gedaan, dan kan niemand u de schuld in de schoenen schuiven wanneer uw patiënt een ongeval veroorzaakt.
Aan de andere kant kunt u zelf vinden dat u een morele verantwoordelijkheid hebt om uw patiënt of derden te beschermen tegen gevaar van een ongeval. Als u na rijp beraad vindt dat u uw patiënt gezien zijn conditie moet beschermen tegen de risico's die hij neemt in het verkeer, kunt u een noodtoestand inroepen om de procureur toch op de hoogte te brengen van de situatie.