Composteerders lopen verhoogd risico op medische klachten
De risico's door blootstelling aan chemische stoffen op de werkvloer worden al te vaak nog onderschat. Arbeidsgeneesheer Ramona Hambach ging in haar doctoraatsonderzoek aan de Universiteit Antwerpen de gevolgen na van blootstelling aan cadmium, lood én groenafval. "Over dat laatste is er nauwelijks literatuur voorhanden. Terwijl uit ons onderzoek blijkt dat composteerders wel degelijk meer medische klachten rapporteren dan de controlegroep", licht ze toe.
Arbeiders onderschatten nogal eens de chemische risico's op de werkvloer. Ook blootstelling aan lage concentraties kan negatieve gevolgen hebben. Niet alleen de voor de hand liggende stoffen verdienen extra preventie-aandacht, dat geldt evenzeer voor stoffen die vrijkomen bij het verwerken van compost. "De arbeidsgeneeskunde heeft nog heel wat werk op de plank", stelt dokter Hambach, die zelf bedrijfsarts is bij Mensura Externe Dienst voor Preventie en Bescherming vzw.
Voor haar doctoraatsonderzoek voerde zij verschillende studies uit naar de risico's van blootstelling aan lage concentraties van chemische stoffen zoals cadmium en lood. "Bij arbeiders uit chemische bedrijven hebben we toxicologische onderzoeken uitgevoerd op basis van bloed- en urinestalen. Daaruit bleek dat er al effecten merkbaar waren bij blootstellingen aan concentraties die onder de huidige richtwaarden liggen. Ook die lage blootstelling had al vroegtijdige impact op de nieren en gaf oxidatieve stress. De gecombineerde blootstelling van lood en cadmium bleek bovendien veel grotere gevolgen te hebben op de nieren dan tot nu toe aangenomen. De inbreng van lood versterkt het negatieve effect op de nieren."
Compostarbeiders
De industriële verwerking van GFT-afval is een vrij nieuwe en groeiende recyclage-techniek. In Vlaanderen zijn er momenteel zo'n zeven composteerinstallaties actief. Tijdens dat compostproces kunnen micro-organismen vrijkomen die een negatief effect hebben op de gezondheid van de werknemers. "Over de medische impact is nog maar bitter weinig terug te vinden in de wetenschappelijke literatuur. Ook de biomonitoring staat hier nog in de kinderschoenen. We weten niet precies welke methode te kiezen omdat nog niet duidelijk is wat we precies moeten meten. Daarom is hier gekozen voor een onderzoek aan de hand van een vragenlijst naar zelfgerapporteerde klachten bij compostarbeiders. Die resultaten vergeleken we met die van een controlegroep. Daaruit bleek dat compostwerkers beduidend meer klachten formuleerden over de luchtwegen, aandoeningen van het maag-darmsysteem en huidproblemen dan niet blootgestelde arbeiders. Vermoedelijk is dit gerelateerd aan de blootstelling van organisch stof in de composthallen. Het precieze mechanisme achter deze klachten is nog niet ontrafeld en is zeker stof voor verder onderzoek."
Dokter Hambach benadrukt alvast de noodzaak aan preventiemaatregelen in de compostindustrie. "Arbeiders die blootgesteld moeten een masker dragen en er moet ook vaker geroteerd worden zodat niemand te lang in de composthal verblijft. Verder is er zeker behoefte aan informatie en training van werknemers om hen bewust te maken van deze risico's."