Wordt België een broeihaard van verzet tegen vaccinaties?
Onderzoekers van de London School of Hygiene & Tropical Medicine hebben een computerprogramma ontwikkeld om de publieke opinie over vaccins op te volgen. Het internet is hun belangrijkste informatiebron, vaccinverzet vroegtijdig opsporen en actief counteren hun doelstelling. Uit een eerste analyse blijkt alvast dat op het Franse en Belgische net meer negatieve dan positieve berichten circuleren over vaccins. Wordt België een broeihaard van verzet tegen vaccinaties?
De recente uitbraken van mazelen waren de voornaamste reden waarom Heidi Larson en haar collega's van de London School of Hygiene & Tropical Medicine de monitor hebben ontwikkeld. Volgens Larson zijn die opstoten van mazelen het gevolg van het lakse optreden van artsen, wetenschappers en overheden op valse geruchten en ongefundeerde onderzoeksresultaten over het mazelenvaccin. "Wie toelaat dat onwaarheden over vaccins in de publieke opinie ontkiemen, oogst jaren later gezondheidsproblemen", meent Larson.
Met de monitor wil Larson de vinger aan de pols houden over wat het publiek, de media, professionele zorgverstrekkers en de overheid denken over vaccins en hoe ze erover communiceren. Dat Larson het internet - i.e. nieuwsberichten in online media, blogs, sociale netwerksites, overheidsmededelingen - kiest als primaire bron van informatie, noemt ze logisch "want dit medium maakt als geen ander de snelle, wereldwijde verspreiding van misinformatie over vaccins mogelijk. Als belangrijkste katalysator van vaccinverzet kan het op een sluipende manier het publieke vertrouwen in vaccins ondermijnen en de vaccinatiegraad aantasten."
Frankrijk en België negatieve uitschieters
Tussen mei 2011 en april 2012 selecteerde Larsons vaccinmonitor meer dan 10.000 internetberichten afkomstig uit 144 landen. Daarvan was 31% negatief gekleurd, de rest was positief of neutraal. Van de negatieve rapporten ging een kwart over de impact van vaccinatieprogramma's op het uitbreken van infectieziekten, een kwart had te maken met geloofsovertuiging en perceptie. Verder scoorden ook vaccinveiligheid en problemen met vaccinatieprogramma's hoog.
West-Europa laat een gemengd beeld zien: Spanje, Italië, Oostenrijk, Zwitserland, Nederland en de UK zitten met twee derde positieve berichten en een derde negatieve berichten op het wereldgemiddelde. Duitsland en alle Scandinavische landen neigen veeleer naar een 50%-50% verhouding. Negatieve uitschieters zijn Frankrijk en België met meer negatieve dan positieve hits op het internet.
"Het aantal negatieve berichten op het Franse internet had vooral te maken met het mazelenvaccin en de opstoot van mazelen in sommige Franse scholen", aldus Larson. Over de negatieve score van België blijft ze vooralsnog op de vlakte: "We werken aan een opvolgstudie die vooral focust op de opmerkelijke verschillen in Europa. De resultaten van België worden daarin opgesplitst naar type commentaar, vaccin en voor België wellicht ook landstaal", vertelt Heidi Larson via e-mail. Het is volgens haar immers niet uitgesloten dat Franstalig België meesurft op het negatieve Franse sentiment. Toch gaf de Britse onderzoekster al vrij dat er in België enkele online groepen actief zijn die 'hun bezorgdheid uitdrukken over vaccins'.
Volgens Larson wordt deze informatie best van nabij gevolgd door de overheid en artsenorganisaties. "In het Verenigd Koninkrijk hebben we gezien hoe een opstoot van misinformatie over vaccins decennia later nog leidt tot wantrouwen tegen vaccins met een duik in vaccinatiegraad tot gevolg."