KCE ontraadt beeldvorming en immobilisatie
Röntgenfoto's zijn bij een eenvoudige enkelverstuiking niet aangewezen. Enkele eenvoudige regels kunnen de aanwezigheid van een fractuur meestal al veilig uitsluiten. Immobilisering moet bij een verstuiking beperkt worden. Een nieuw KCE-rapport benadrukt nog eens deze aanbevelingen.
De Ottowa Ankle Rules maken het mogelijk in de meeste gevallen een fractuur bij een enkelblessure uit te sluiten, en maken een röntgenonderzoek dan overbodig. De OAR zijn niet nieuw, en vormen ook de basis van de al meer dan tien jaar oude aanbeveling van Domus Medica over de diagnostiek. In de praktijk laat men toch nog vaak röntgenfoto's maken als deze eigenlijk niet nodig zijn. Dat gebeurt op aandringen van de patiënt, of als bewijs bij bijvoorbeeld een arbeidsongeval.
Echografie als alternatief?
Maar het KCE-rapport onderstreept dat men meer moet doen om overbodige blootstelling aan straling te vermijden. Betere training van de zorgverlener, betere informatie voor de patiënt en opname van het resultaat van OAR in het medisch dossier zijn hier enkele van de voorstellen. Echografie zou een alternatief kunnen zijn voor een röntgenfoto, maar dat is organisatorisch in de regel niet haalbaar.
Belangrijk element in de beoordeling van een enkelverstuiking is de tijd: pas na drie à vier dagen kan de ernst goed ingeschat worden. Als de symptomen niet in ernst afnemen, is een nieuw onderzoek aangewezen - en kan men eventueel toch nog besluiten om een röntgenfoto te nemen.
Taping of brace
Voor een goede genezing is het belangrijk langdurig immobiliseren te vermijden. Een gipsverband (tot aan de knie) of een kunststofverband is alleen nodig in ernstige gevallen van verstuiking, als na drie dagen de patiënt nog altijd niet op zijn voet kan steunen. Immobilisering mag hooguit tien dagen duren - dat moet per geval worden bekeken. Meestal zal taping of een brace bij een enkeldistorsie volstaan.
Rust, omhoogleggen van de voet, ijs aanbrengen en een drukverband worden vaak toegepast, maar het nut ervan is eigenlijk niet bewezen. Rust is tijdens de eerste drie dagen wel aangeraden om de voet niet te belasten. Maar daarna zijn vroegtijdige bewegingstherapie en evenwichtsoefeningen aangewezen. Voor pijnstilling kan men een ontstekingsremmende spray of zalf gebruiken, eventueel samen met paracetamol. Als dat onvoldoende helpt, kan men orale NSAID geven.
Therapeutische ultratonen, lasertherapie, eenvoudig elastisch niet-adhesief verband en manuele therapie hebben geen aangetoond effect.