Dokter, hoe goed is uw buikgevoel?
Het buikgevoel is een belangrijk instrument voor veel huisartsen bij het beoordelen van hun patiënten. Maar er is slechts weinig bekend over hoe zij ermee omgaan. En ook naar de betrouwbaarheid van het gevoel blijft het vooralsnog gissen. Een team van Nederlandse en Belgische onderzoekers hoopt daar nu verandering in te brengen met een gevalideerde vragenlijst.
Huisartsen gaan soms af op hun buikgevoel tijdens consultaties en huisbezoeken. Maar het is niet eenvoudig om objectief te bepalen wanneer ze dat doen", vertelt Erik Stolper, naast huisarts ook onderzoeker (universiteiten van Maastricht en van Antwerpen). "Om dat te bepalen ontwikkelden we een 'pluis/niet pluis'-vragenlijst, die na uitgebreid testen valide blijkt te zijn. En nu zijn we op zoek naar de financiële middelen om de vragenlijst van voldoende huisartsen in België en Nederland af te nemen."
Veel vragen
Eerder vonden de onderzoekers al dat in zo'n 7 % van alle consulten in de huisartsenpraktijk in Nederland een 'niet pluis'-gevoel een rol speelt. In de huisartsendiensten (vergelijkbaar met onze huisartsenwachtposten, red.) was dat zelfs 14 %, waarschijnlijk omdat de huisartsen daar lang niet alle patiënten persoonlijk kennen. Dat het buikgevoel een rol kan spelen in de diagnose van huisartsen, lijkt dan ook zeker.
"Maar er is nog veel onbekend", aldus Dr. Stolper. "Wat doen huisartsen bijvoorbeeld precies met het gevoel? Speelt het een rol bij doorverwijzingen? Hoe beïnvloedt het hun diagnose? Is het gevoel überhaupt betrouwbaar? Valt het te 'oefenen'?"
"Waarschijnlijk verschilt het 'pluis/niet pluis'-gevoel van huisarts tot huisarts. De kans is ook groot dat de ervaring van de huisarts en zijn achtergrondkennis over de patiënt een belangrijke rol spelen - net zoals persoonlijkheid en aanleg er ongetwijfeld bij komen kijken. En toch vermoeden we dat gut feelings tot op zekere hoogte te trainen zijn. Bijvoorbeeld door artsen tijdens hun opleiding specifieke diagnostische situaties voor te leggen die hen 'dwingen' om naast hun analytische geest ook een niet-analytisch, meer intuïtief denkvermogen aan de dag te leggen."
Specialisten
"Ondertussen is trouwens gebleken dat ook specialisten soms afgaan op hun buikgevoel", stelt de Nederlandse huisarts-onderzoeker nog tot slot. "Een werkgroep van Belgische en Nederlandse specialisten gaat nu uitzoeken in hoeverre het een rol speelt in ziekenhuizen."