HIPEC in de aanpak van ovariumcarcinoom: prospectieve studie
In Nederland wensen enkele gynaecologische oncologen via een prospectieve gerandomiseerde fase III-studie na te gaan of het toevoegen van een spoeling van de buikholte met verwarmde chemotherapie tijdens de intervaldebulking bij patiënten met een stadium IIIC ovariumcarcinoom de ziektevrije overleving daadwerkelijk doet stijgen. Tot nu toe zijn er alleen (gunstige) resultaten van enkele retrospectieve studies voorhanden.
HIPEC is het acroniem voor Hypertherme IntraPEritoneale Chemotherapie. De spoeling van de buikholte met verwarmde chemotherapie heeft tot doel de voor het blote oog onzichtbare tumorhaardjes, die na chirurgie eventueel nog zijn achtergebleven, te doden. Als men chemotherapeutica in de buikholte toedient, dringen ze nauwelijks door tot de rest van het lichaam en zijn er veel minder nevenwerkingen dan wanneer men dezelfde hoeveelheid chemotherapeutica toedient via een infuus. Zo kan men tumorcellen blootstellen aan concentraties die tot 100-maal hoger zijn dan via een infuus. Een verwarming tot 40 à 42°C vergroot bovendien het tumordodend effect aangezien de antitumorale middelen dieper kunnen doordringen tot in de achtergebleven haardjes. De infiltratiediepte voor cisplatinum bedraagt ongeveer 2 mm. Het is dan ook van belang om tijdens de operatie zoveel mogelijk pathologie te verwijderen en geen tumor achter te laten die dikker is dan 2 mm.
Intraperitoneale chemotherapie na primaire chemotherapie of na suboptimale primaire debulking
Voor de behandeling van een hoogstadium ovariumcarcinoom kan ofwel gekozen worden voor primaire debulkingschirurgie, gevolgd door zes kuren chemotherapie ofwel voor neo-adjuvante chemotherapie waarbij er chirurgie verricht wordt na drie kuren. Na deze operatie wordt nogmaals drie kuren chemotherapie gegeven. In deze multicentrische OVHIPEC-1-studie, gecoördineerd door het NKI-Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis (NKI-AvL), gaat het onderzoeksteam van gynaecoloog Willemien van Driel na of het nuttig is HIPEC toe te voegen tijdens de intervaldebulking die na drie cycli intraveneuze chemotherapie plaatsvindt. Dit is een gerandomiseerde klinische studie bij vrouwen met stadium IIIc eierstokkanker, waarbij gerandomiseerd wordt tussen secundaire debulking met of zonder toediening van intraperitoneale chemotherapie (cisplatine) onder hyperthermische omstandigheden tijdens de chirurgische interventie. De beide cohortes krijgen na de randomisatie opnieuw drie cycli chemotherapeutica toegediend (met zowel platinumderivaten als taxanen). In Nederland kiest men voor de open techniek van toediening, met gebruik van een plastichoes om warmteverlies te voorkomen.
Meer info over het studieprotocol en inclusiecriteria van de Nederlandse OVHIPEC-1-studie via www.dgog.nl