Nederlandse artsen kanten zich tegen automatisch donorschap
De Nederlandse sociaal-liberale partij D66 wil een actief donorregistratiesysteem invoeren om de wachtlijsten om organen af te bouwen. Wie nu niet geregistreerd staat als donor, zou opgeroepen worden om dat alsnog te doen. En wie dan niet reageert, zou automatisch donor worden. Geen goed plan volgens artsenorganisatie KNMG, die vindt dat orgaandonatie enkel aanvaardbaar is na expliciete toestemming.
De Nederlandse sociaal-liberale partij D66 wil een actief donorregistratiesysteem invoeren om de wachtlijsten om organen af te bouwen. Wie nu niet geregistreerd staat als donor, zou opgeroepen worden om dat alsnog te doen. En wie dan niet reageert, zou automatisch donor worden. Geen goed plan volgens artsenorganisatie KNMG, die vindt dat orgaandonatie enkel aanvaardbaar is na expliciete toestemming.
In Nederland geldt momenteel een opting in-systeem voor orgaandonatie. Dat houdt in dat iemand tijdens zijn leven uitdrukkelijk de toestemming moet geven om na zijn overlijden donor te worden, anders mogen zijn organen niet gebruikt worden. Maar onlangs diende Pia Dijkstra, Tweede Kamerlid voor D66, een voorstel in om die wet te veranderen. Uit hoofde van haar partij pleit Dijkstra voor de invoer van een 'Actief Donorregistratiesysteem' (ADR): Nederlanders die momenteel niet geregistreerd staan in het Donorregister zouden aangeschreven moeten worden om zich alsnog te registreren. Reageren ze niet op die oproep, dan worden ze sowieso ingeschreven als donor.
Volgens de Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) is dat geen goed idee. De artsenvereniging wijst erop dat dit nieuwe systeem niet toelaat om een onderscheid te maken tussen een expliciete en een impliciete toestemming, terwijl orgaandonatie juist een aantasting van de integriteit van het lichaam is "die alleen te rechtvaardigen is als de betrokkene of diens naasten expliciet toestemming hebben gegeven". Met dit nieuwe systeem zouden veel mensen er zich evenwel niet van bewust zijn dat zij als donor worden geregistreerd wanneer zij de oproep van het Donorregister niet beantwoorden, aldus de organisatie. Denk aan bijvoorbeeld mensen die niet of amper Nederlands spreken of functioneel analfabeet zijn, psychiatrische patiënten, dementen en verstandelijk gehandicapten. En dat kan het voor de nabestaanden moeilijker maken om duidelijkheid te krijgen over wat de overledenen zelf wilde.
EffectiviteitDaarnaast vraagt de artsenorganisatie zich luidop af of het ADR wel tot meer donoren zou leiden. "Uit een eerder landelijk onderzoek bleek dat de effectiviteit van alternatieve beslissystemen niet groter is dan de effectiviteit van het huidige systeem", klinkt het. "Het is zelfs mogelijk dat het ADR-systeem tot een daling van het aantal donoren leidt, als veel mensen een weigering laten registreren."
De KNMG hoopt dat de politiek gebruik zal maken van de lopende projecten binnen het huidige wettelijke systeem om het aantal orgaandonaties op te krikken. De eerste resultaten van die pilots, die lopen sinds 2011, zijn alvast hoopgevend. Zo nam het aantal postmortale orgaandonoren in de eerste helft van 2012 toe met 15% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Of die toename structureel is, valt nog af te wachten. De evaluatie van de pilootprojecten is voorzien voor 2014.