Manke communicatie tussen Brusselse huisartsen en specialisten
Het Brusselse Huis voor Gezondheid bracht de knelpunten in de samenwerking tussen huisartsen en specialisten in kaart. Vooral de communicatie en de toegankelijkheid van specialisten kunnen beter.
In totaal werden 59 huisartsen bevraagd in 37 praktijken. De steekproef is representatief voor Brussel wat betreft type huisarts, praktijktype, geografische spreiding en socio-economische regio. Een tweede luik van de studie, met de visie en ervaringen van de specialisten, volgt in de loop van het jaar.
De ondervraagde huisartsen zien vooral knelpunten op het vlak van communicatie, organisatie en werking van de specialist en ziekenhuizen, en bereikbaarheid.
Zo geven heel wat huisartsen aan dat ze geen persoonlijk contact hebben met de specialist en dat ze vaak geen of te laat een verslag ontvangen. De gebrekkige twee- of meertaligheid van ziekenhuizen en specialisten, of onwil om in het Nederlands te communiceren blijkt een grote struikelsteen voor veel huisartsen. Bovendien vinden ze dat specialisten moeilijk bereikbaar zijn via telefoon en e-mail.
Lange wachtlijsten
Een tweede grote knelpunt bij het doorverwijzen vinden huisartsen de toegankelijkheid. Wachtlijsten blijken te lang waardoor huisartsen hun patiënten vaak niet binnen een redelijke termijn toegang kunnen geven tot specialistische zorg.
Het grootste probleem op gebied van werking en organisatie van ziekenhuizen en specialisten is de onderlinge doorverwijzing tussen specialisten, zonder dat de huisarts daarvan op de hoogte wordt gesteld. Overbodige en dure onderzoeken zijn vaak het resultaat. De huisartsen geven ook aan dat de patiënt systematisch zou teruggeroepen worden door de specialist. Het ontslagmanagement van een patiënt kan eveneens beter. De huisartsen worden vaak niet op de hoogte gesteld bij ontslag, met als gevolg dat bijvoorbeeld de thuiszorg niet op tijd geregeld kan worden.
Andere mankementen hebben te maken met elektronisch werken. Volgens de huisartsen werken de ziekenhuizen nog onvoldoende elektronisch om hun verslagen of onderzoeksresultaten door te sturen. Bestaande systemen om toch elektronisch te werken zijn te ingewikkeld of vergen dubbel werk.
Jong versus oud
Wat wel vlot loopt, hangt sterk samen met de individuele voorkeuren van de huisartsen. "We merken een verschil tussen generaties en praktijktype. Jongere artsen stellen hogere verwachtingen aan samenwerking met de specialist: ze wensen inspraak in de behandeling van hun patiënt en verwachten dat de specialist beschikbaar is voor overleg", zegt dokter Caroline Verlinde, directeur van het Huis voor Gezondheid.
Het hebben van een groot netwerk blijkt bevorderlijk voor de samenwerking. De verwijzing verloopt beter wanneer de huisarts een specialist persoonlijk kent. Oudere huisartsen geven vaker aan een zekere invloed te hebben in ziekenhuizen en snel een afspraak te kunnen regelen voor een patiënt. Jongere huisartsen somden over het algemeen meer knelpunten op dan hun oudere collega's.
Bijscholen en netwerken
Om de problemen rond communicatie met de specialisten op te lossen, stellen de huisartsen voor om bijscholingen te koppelen met netwerking. Deze overlegmomenten kunnen de relaties met de ziekenhuizen verbeteren en helpen om goede afspraken te maken tussen de eerste en de tweede lijn.
De rechtstreekse telefoonnummers van de specialisten en een overzicht van de consultatie-uren en -plaats van de specialisten zijn zeer praktische behoeften van de huisartsen. Daarnaast vragen huisartsen een betere elektronische toegang tot de medische dossiers: gestandaardiseerd voor alle ziekenhuizen en toegankelijk vanuit het EMD. Om huisartsen te helpen de verwijzing naar de specialist te verbeteren zijn geautomatiseerde verwijsbrieven nodig die gegenereerd worden vanuit het EMD.
Andere voorstellen vereisen een beleidsbeslissing. Zo willen huisartsen dat de rechtstreekse toegang tot de specialist beperkt wordt en dat er een beperking komt op het aantal plaatsen waarbij de patiënten op eigen initiatief kan komen. De huisartsen stellen bovendien voor om een sensibiliseringscampagne op te starten om de patiënten te ontraden om meteen naar de specialist te gaan.
Wat is er op til?
De resultaten zijn voor het Huis voor Gezondheid de basis om ondersteuning uit te bouwen. De rechtstreekse contactgegevens van artsen zullen voor andere collega's beschikbaar zijn via Zorgzoeker, dat in 2012 grondig vernieuwd wordt. Huisartsen en specialisten samenbrengen in een lokaal overleg om afspraken te maken rond communicatie en taken van beide is een volgende stap.
Zorgtrajectbrussel.be is de nieuwe website van het Lokaal Multidisciplinair Netwerk Brussel. Patiënten en zorgverleners vinden er informatie op maat over het opstarten van een zorgtraject, de nodige verwijsdocumenten, nomenclatuurgegevens, een databank met diabetesinformatie, de contactgegevens van de betrokken zorgverleners, richtlijnen enzovoort.
Kari Van Hoorick