Jaarlijks minstens 1.600 nieuwe plaatsen nodig
Tegen 2025 zullen er in België tussen de 149.000 en 177.000 bedden nodig zijn in de residentiële zorg, in plaats van de huidige 125.500 . En dat is maar een voorsmaakje van wat nadien komen zal.
Tegen 2025 zullen er in België tussen de 149.000 en 177.000 bedden nodig zijn in de residentiële zorg, in plaats van de huidige 125.500. En dat is maar een voorsmaakje van wat nadien komen zal.
Sinds 1997 geldt er in België een moratorium op het aantal residentiële bedden. Dat verstreek op 1 oktober. Daarom vroeg de FOD Volksgezondheid aan het KCE een wetenschappelijk projectie te maken van het aantal nieuwe bedden in de rustoorden en de verzorgingstehuizen in de nabije toekomst.
Scenario
Uit de projectie blijkt dat in het beste geval jaarlijks het aantal bedden met 1.600 moet toenemen, en in het slechtste geval met 3.500. Door de vergrijzing zal ook vaker een beroep worden gedaan op thuisverpleging. Daarbovenop kan men ook opname in rustoorden of verzorgingstehuizen afremmen door de thuiszorg met de helft uit te breiden. Maar ook dan zullen er minstens jaarlijks 1.600 bedden moeten bijkomen.
De kans voor ouderen om te worden opgenomen in een instelling hangt vooral samen met de leeftijd. Over 15 jaar zal een op vijf Belgen ouder zijn dan 65 jaar. Maar wat in verband met de residentiële zorg vooral belangrijk is, is dat drie procent van de Belgen ouder zal zijn dan 85 jaar. Na 2025 zal dat laatste percentage nog aanzienlijk toenemen, en daarmee ook de nood aan rustoorden en verzorgingstehuizen,
De opnamekans vergroot ook bij belangrijke lichamelijke of cognitieve beperkingen - en is hoger voor alleenwonende ouderen. Ze stijgt bij aanwezigheid van chronische aandoeningen als dementie, beroerte, diabetes, heupfractuur en de ziekte van Parkinson.
De variabiliteit van deze factoren werd in de verschillende scenario's verwerkt.
Vlaanderen meer
Het aantal nieuwe bedden varieert ook van streek tot streek. In de Vlaamse provincies zal de behoefte over het algemeen sterker stijgen dan in het zuiden van het land. Uitschieter is Limburg waar het aandeel van 85-plussers in de oudere bevolking relatief klein is, maar waar dat dan ook meer uitgesproken zal stijgen. Men verwacht in deze provincie een toename met 86% van de behoefte aan residentiële bedden. Ook de streek van Turnhout schiet er bovenuit met een stijging van 77%. Brussel heeft nu verhoudingsgewijs het grootste aantal residentiële bedden, maar het is de enige regio waarin de komende 15 jaar de behoefte licht zal dalen.
Voor het projectiemodel werd samengewerkt met het Federaal Planbureau. Er werd gewerkt met een dynamisch macromodel, met 'cellen' volgens de kenmerken van diverse bevolkingsgroepen.
Gegevens over de bevolking kwamen uit de Gezondheidsenquête: sekse en leeftijd, gezinssituatie en aanwezigheid van ondersteuning, sociaaleconomische kenmerken, functionele beperkingen en chronische aandoeningen. Uniek aan deze databank is ook dat ze een voldoende groot aantal gegevens bevat over geïnstitutionaliseerde ouderen.
Ook de 'transitiekans' - de kans dat een oudere geïnstitutionaliseerd wordt of dat hij overschakelt naar een ander zorgniveau - werd in het model verrekend. Daarvoor werden gegevens gebruikt uit de permanente steekproef van het Intermutualistisch Agenschap en het Riziv.