Steeds meer fraude in vakbladen
Het aantal teruggetrokken wetenschappelijke artikels swingt de pan uit, meldt de krant Les Echos. "Is de informatie in de grote wetenschappelijke vakbladen betrouwbaar?", vraagt de journalist zich af.
Uit een enque in de Wall Street Journal deze zomer blijkt dat het aantal gepubliceerde maar na een grondigere analyse van de resultaten opnieuw teruggetrokken artikels steeds toeneemt. Deze alarmerende vaststelling is gebaseerd op cijfers van de Canadese uitgever Thomson Reuters, die gespecialiseerd is in wetenschappelijke literatuur.
In het domein van de geneeskunde groeide het aantal teruggetrokken artikelsvan 87 (2001-2005) tot liefst 436 in de periode 2006-2010. Die stijging vinden we terug in de biologie, chemie, farmacologie, neurowetenschappen en immunologie. De natuurwetenschappen en klinisch onderzoek staan op kop.
Opzettelijk
Van de teruggetrokken artikels in het domein van de biologie en de geneeskunde ging het bij 72% om wellicht onvrijwillige fouten. E op de vier bleek opzettelijke fraude. Alle bladen krijgen ermee te maken, ook toppers zoals Nature, Science, The New England Journal of Medicine, The Lancet of PNAS. In principe werken die met leescomit. Maar de fraudeurs gaan zeer gewiekst te werk en gebruiken technieken die moeilijk op te sporen zijn.
Inmiddels zag Retraction Watch het levenslicht, een gespecialiseerde blog. Bepaalde landen gaan ook strenger optreden.
Spook
Het artikel waarschuwt ook voor het zogenaamde 'ghostwriting'. Een invloedrijke universiteitsonderzoeker ondertekent in dat geval een artikel waar een of andere firma achterzit.
Recent publiceerden twee rechtsproffen van de universiteit van Toronto in de PNAS een kritisch artikel waarin ze die 'verhuring van namen' op de korrel nemen. De auteurs, Simon Stern en Trudo Lemmens, zijn van mening dat onderzoekers die zich tot zo'n soort van 'prostitutie van hun functie' verlagen, de integriteit van het systeem van academische publicaties onderuit halen.