'Stop stemmingmakerij over onterecht spoedgebruik'
Meer dan de helft van de patiënten die naar de spoeddienst stappen, hadden evengoed een huisarts kunnen opzoeken. Het is een oud zeer dat deze week nog eens aan de grote klok werd gehangen door het socialistisch ziekenfonds. Zeer tegen de zin van de spoedartsen zelf, die de studie van het ziekenfonds als 'misplaatste stemmingmakerij' afdoen.
Het socialistisch ziekenfonds (SM) bakende zes criteria af om een bezoek aan de spoed als 'gerechtvaardigd', respectievelijk 'ongerechtvaardigd' te beoordelen (zie AK 2152). We brengen de criteria nog even in herinnering:
- ziekenhuisopname na bezoek aan spoed;
- doorverwijzing door huisarts of binnengebracht door 100 of Mug;
- gebruik van de gipszaal;
- overlijden binnen 24 uur;
- raadpleging door psychiater op de spoed;
- bevalling binnen de drie maanden.
Van de twee miljoen patiten die in 2009 op een spoedgevallendienst terechtkwamen, kregen er 44% het etiket 'gerechtvaardigd'. Omgekeerd maakte volgens medisch directeur Patrick Galloo (SM) 56% van de patiten ongerechtvaardigd gebruik van de spoed.
Niet wetenschappelijk
Maar dat is zonder Jan Stroobants, voorzitter van de beroepsvereniging van spoedartsen (Becep), gerekend. Samen met professor Franck Verschuren van de wetenschappelijke vereniging Besedim, haalt hij scherp uit naar het ziekenfonds: "Wij verwerpen de methodologie van deze studie. Het is wetenschappelijk niet correct om op basis van een set administratief traceerbare parameters spoedgevallen in te delen als gerechtvaardigd of niet."
Zelfs een leek ziet in dat de criteria van Galloo geen steek houden, zegt Stroobants. "Tal van patiten vallen buiten de criteria maar hebben zich toch terecht aangeboden. Je kunt toch niet over onterecht gebruik spreken bij patiten met acute pijn op de borst, plotse ademhalingsnood of vermoeden van een breuk? En wat dan met patiten die binnen 48 uur overlijden?"
Stroobants haalt met evenveel gemak voorbeelden aan van patiten die w aan de criteria voldoen, maar toch beter niet naar de spoed waren gekomen: een zeven maand zwangere vrouw met een lichte verkoudheid bijvoorbeeld, of een sociaal verwaarloosde waar de huisarts geen raad mee weet.
Gevaarlijke conclusies
De spoedartsen verwerpen dan ook de methodologie "en de daaruit voortvloeiende gevaarlijke conclusies en aanbevelingen". Stroobants en Verschuren herinneren nog eens aan de mission statement van urgentiegeneeskunde: 'een professioneel, organisatorisch en medisch antwoord bieden op elke situatie waarin een mens in acute gezondheidsnood kan verkeren die mogelijk een dringende aanpak vereist'.
Of patiten terecht gebruik maken van de spoedafdelingen, kan je alleen aan dit statement toetsen, is de redenering. "Het is hoog tijd dat zogezegde experten van buiten de urgentiegeneeskunde stoppen met misplaatste stemmingmakerij op basis van een eigen agenda," sneren ze.