Meer dan helft spoedbezoeken niet gerechtvaardigd
In 2009 brachten twee miljoen patiënten een bezoek aan de spoedgevallendienst. Ruim 56% van de bezoeken zijn niet gerechtvaardigd. Dat blijkt uit onderzoek van het Socialistisch Ziekenfonds.
Het merendeel van de bezoeken aan de spoed vindt overdag plaats (56,6%), tegenover 15,6% 's nachts en 27,8% in het weekend. Jonge kinderen, adolescenten en ouderen doen het vaakst een beroep op de spoed. Ook zorgafhankelijkheid en sociale kwetsbaarheid verhogen het spoedgebruik. Brusselaars bieden zich ook vaker aan dan Walen en Vlamingen. "Het gebruik van de spoed neemt alleen maar toe en de maatregelen uit het verleden hebben die trend niet kunnen breken. Onze studie kan een basis bieden voor discussie met de artsen, want het is duidelijk dat er aan de wetgeving gesleuteld moet worden", zegt Dr. Patrick Galloo van het Socialistisch Ziekenfonds.
Gerechtvaardigd
Het ziekenfonds bakende zes criteria af waarover medisch weinig discussie bestaat dat het gebruik van de spoed gerechtvaardigd is: ziekenhuisopname na bezoek aan de spoeddienst, doorverwijzing door huisarts of binnengebracht door 100 of Mug, gebruik van de gipszaal, overlijden binnen 24 uur, raadpleging door psychiater op de spoeddienst, en bevalling binnen de drie maanden. Op basis hiervan kreeg 44% van de bezoeken aan de spoed het etiket gerechtvaardigd mee. Slechts 28% van de gerechtvaardigde bezoeken waren op verwijzing van de huisarts. Patiten met een gmd bij de huisarts hebben een hoger gerechtvaardigd gebruik. Ook gaan Vlamingen (52%) vaker terecht naar de spoed dan Walen (42%) en Brusselaars (34%). Mogelijk heeft dat te maken met de betere inburgering van het gmd in Vlaanderen.
Filtering
De huisarts blijkt een goede filter voor het bezoek aan de spoed. De helft van de patiten die door de huisarts werden doorverwezen of met Mug of ziekenwagen naar het ziekenhuis kwamen, worden opgenomen in het ziekenhuis. Dat was maar bij 14% van de personen die zich op eigen initiatief aanboden het geval. Van de doorverwezen patiten beantwoordde 57% aan een van de vijf andere criteria voor gerechtvaardigd gebruik tegenover 22% bij de niet-doorverwezen patiten.
"Uit onze studie blijkt dat het systeem van gerechtvaardigde doorverwijzing uitgebreid moet worden. Patiten die op eigen houtje naar de spoed gaan en in het ziekenhuis opgenomen worden of bijvoorbeeld een gips krijgen, zouden vrijgesteld moeten worden van de verhoogde toeslag van 15,19 euro."
Voorstellen
Het Socialistisch Ziekenfonds pleit voor extra maatregelen om het oneigenlijk gebruik van de spoed terug te dringen. Mogelijke pistes zijn het stimuleren van wachtposten, het uitbreiden van het derdebetalersysteem, en het afschaffen van remgeld bij dringend beroep op de huisarts. "Ook het ziekenfonds heeft nog wel wat werk om de patiten duidelijk te maken dat het niet altijd nodig is om onmiddellijk naar de spoed te gaan, en zeker niet overdag", besluit Dr. Galloo.