Recht op euthanasie voor alle 70-plussers?
Als het van de bekende oncoloog Piet Borst afhangt, dan komt de drempel naar euthanasie in Nederland nog een stuk lager te liggen. Patiënten met een legitiem euthanasieverzoek hoeven zich niet te laten afremmen door "een onwillige arts", ze kunnen rechtstreeks bij Scenartsen aankloppen.
En waarom zouden we 70-plussers die 'klaar zijn met hun leven' niet het recht geven om op een humane manier uit het leven te stappen, vraagt professor Borst zich af. Hij haalt scherp uit naar "de medische stand die de voorbije jaren tekort is geschoten bij euthanasie en bij het debat over het zelfgekozen levenseinde van ouderen".
Gedupeerde patiten
Patiten die een legitiem euthanasieverzoek hebben maar om de een of andere reden niet door hun eigen arts geholpen worden, moeten rechtstreeks toegang krijgen tot gespecialiseerde euthanasieartsen: Scenartsen of Leifartsen zoals men ze in Vlaanderen noemt. Dat pleidooi hield hoogleraar Piet Borst van de universiteit van Amsterdam bij de voorstelling van zijn nieuwe boek Uit Vrije Wil.
Borst is een bekende Nederlander, hij is vooraanstaand kankeronderzoeker en gewezen directeur van het Nederlands Kanker Instituut. Daarnaast schrijft hij ook veelgelezen wetenschapscolumns voor NRC.
"Regelmatig zie je dat artsen treuzelen bij een verzoek tot euthanasie, of het afwijzen", verklaarde hij woensdag in de krant Het Parool. "Mensen komen daardoor in de kou te staan, terwijl ze volgens de wet in aanmerking komen voor euthanasie." Dergelijke 'gedupeerde patiten' moeten kunnen aankloppen bij Scenartsen (Steun en Consultatie bij Euthanasie in Nederland), vindt de oncoloog.
Nederland telt inmiddels zowat 600 Scenartsen. De wet schrijft voor dat als een arts een euthanasieverzoek krijgt, er verplicht een Scenarts moet worden bijgeroepen. Die 'tweede' arts gaat na of de vraag aan de wettelijke vereisten voldoet. Zo nodig verleent de Scenarts de 'eerste' arts ook morele steun als die het moeilijk vindt om een leven te bendigen.
Klaar met leven
Het boek Uit Vrije Wil, dat woensdag aan de Nederlandse pers werd voorgesteld, bevat een volledig uitgewerkt wetsvoorstel dat alle 70-plussers het recht geeft om op een humane manier een eind te maken aan hun leven als zij hun leven als 'klaar' beschouwen. De wettelijke voorwaarde van 'ondraaglijk en uitzichtloos lijden' vervalt dan voor alle Nederlanders die de kaap van 70 hebben gerond. Wel moet eerst nog een commissie nagaan of de vraag wel degelijk van de oudere zelf komt en of het niet om een impulsieve opwelling gaat.
"Ouderen die lijden aan het leven en dood willen, worden in de huidige situatie vernederd", zegt Piet Borst. "Zij moeten bedelen bij artsen om hulp en links en rechts zelf tientallen pillen verzamelen, zodat ze zelf hun leven kunnen bendigen, met alle risico's vandien."