'Omvattende hervorming gevraagd'
"De permanente onrust rond de financiële situatie is moordend en heeft nefaste gevolgen voor de investeringen. De voortdurende zoektocht naar personeel weegt sterk op de werking. Een omvattende hervorming en voldoende financiële zekerheid is nodig."
Margot Cloet, gedelegeerd bestuurder van netwerkorganisatie Zorgnet-Icuro, onthoudt onder meer uit de Maha-analyse dat de ziekenhuisactiviteit post-covid nog niet op peil is. "Dat komt vooral door het personeelsgebrek", aldus Cloet. "Eén verpleegkundige vacature op de vijf geraakt niet ingevuld. Ondertussen stijgt de zorgvraag door de vergrijzing. Dat in combinatie met het personeelstekort noopt ons tot het maken van keuzes. Wat doen we wel/niet? Want momenteel sluiten ziekenhuizen 'plicploc' bedden."
Teruglopende investeringen
Zorgnet-Icuro trekt aan de alarmbel. De extra 80 miljoen om de stijgende energiekosten in de eerste helft van 2023 op te vangen, is nu al op. "De uitgaven voor het tweede semester 2022 en voor 2023 blijven stijgen. Steeds meer energiecontracten van ziekenhuizen worden immers herzien."
Uiteraard hekelt de organisatie ook de achterblijvende indexatie van de honoraria en het dagziekenhuis. "In 2022 werden deze budgetten respectievelijk met amper 0,73% en 0,79% geïndexeerd, terwijl er al vijf loonindexeringen geweest zijn, een stijging met 6,33%."
Onrustwekkend is ook dat de investeringen fel teruglopen door "de grote onzekerheden en het uitblijven van overheidsfinanciering (VIPA)". De infrastructuur veroudert. Margot Cloet herinnert aan de systeemwijziging van VIPA in 2017/2018. "Toen voerde men een meer forfaitair systeem in. Enkele precaire dossiers voor nieuwbouwinvesteringen werden goedgekeurd op basis van niet echt heldere criteria. Wat men goedkeurde, lijken eerder politieke beslissingen. Alleszins is er minder geld en zijn er minder dossiers. In 2023 gaat van het budget van 90 miljoen circa 40 miljoen naar precaire dossiers."
Zorgnet-Icuro wijst er nog op dat de sterk gestegen kosten tot gevolg hebben dat met eenzelfde bedrag nog maar de helft kan gebouwd worden van vijf jaar geleden.
Hervorming
"Een correcte en rechtstreekse financiering van de ziekenhuisactiviteiten en verplichtingen blijft voorlopig uit", aldus het netwerk van zorgvoorzieningen. Het bepleit een "omvattende hervorming en geen gefragmenteerde maatregelen die het precaire evenwicht onder druk zetten".
Want, zo stipt Zorgnet-Icuro tot slot aan, "ziekenhuizen hangen steeds meer af van ereloonsupplementen. Dat zet de deur open voor een tweesporen-gezondheidszorg."