'Transformatie vergt vooral een cultuuromslag'
"Deze enquête bewijst de robuustheid van de ziekenhuizen als organisatie. Flexibiliteit was belangrijk. Dankzij de inzet van velen, werd op één week overgeschakeld naar een corona-modus. Dat 91% van het niet-zorgpersoneel vindt dat we de crisis goed aanpakten, bevestigt dit aanvoelen."
Aan het woord is Eric Christiaens, algemeen directeur van het az Vesalius in Tongeren. De peiling van AK-Hospitals in samenwerking met Zorgi (lees ook blz. 14 tot 16 noemt hij 'zeker nuttig'. "Het levert bruikbare inzichten op over hoe het niet-zorgpersoneel zich voelde."
Bewuste keuze
De impact van de pandemie was zowel positief als negatief. "Zeker de eerste maanden hadden de medewerkers het gevoel dat ze het verschil maakten", aldus Christiaens. "Ze geven aan liever in een ziekenhuis dan elders te werken en zijn zich bewust van de maatschappelijke relevantie van hun werkplek. Fijn om lezen is dat dit voor meer dan 60% een bewuste keuze was."
Het belang van innovatie, technologie en telewerk wordt erkend en ook dat is een pluspunt. "Technologie is een hulpmiddel om het zorgsysteem in stand te houden", voegt de Limburgse ziekenhuisdirecteur eraan toe.
Negatieve punten zijn de verhoogde stress en werkdruk bij velen en de minder aantrekkelijke jobinhoud. "Een ziekenhuis is geen winstgedreven organisatie. We hebben zeker niet teveel mensen in dienst en de al hoge werkdruk is nog gestegen tijdens corona. Dat is zorgwekkend want ons 'product' is de collectieve inzet van mensen voor mensen", aldus Eric Christiaens.
Leiderschap
In die context betreurt hij dat sommige leidinggevenden niet toelieten dat mensen vanop afstand werkten. "Veel niet-patiëntgebonden werk in een ziekenhuis - facturatie, administratief beheer, zelfs HR - kan vanop afstand gebeuren. Mensen onnodig verplichten ter plekke te werken, wijst op een gebrek aan vertrouwen. Voor vele taken hoeft er geen chef in de buurt te zijn, een nieuw model van leiderschap dringt zich op. De verschillen in de manier waarop men tijdens de crisis met telewerk om is gesprongen waren heel groot. Duidelijk geen 'one size fits all'", zegt Christiaens.
Aansturing
Iedereen is het erover eens dat onze gezondheids- en ziekenhuiszorg omwille van de vergrijzing en hogere zorgnoden aan een transformatie toe is. "In het kader van mogelijke vernieuwingen scoort telewerk en technologie hoog", aldus Christiaens. "Maar vernieuwing vergt ook vernieuwde aansturing en het erkennen van het werk van mensen. Deze enquête bewijst dat het niet alleen over technologie gaat maar dat er op de eerste plaats een cultuuromslag nodig is."
Tot slot leert de enquête Eric Christiaens dat er qua digitalisering naar patiënten en bezoekers toe nog werk aan de winkel is.