Na Gent bouwt ook Limburg aan eigen genderkliniek
In het Centrum voor Seksuologie en Gender (CSG) van UZ Gent moeten patiënten tot wel 16 maanden wachten voor ze een eerste maal op gesprek kunnen. In het Ziekenhuis Oost-Limburg in Genk bouwt een team al twee jaar in stilte aan een eigen genderkliniek.
Het Centrum voor Seksuologie en Gender (CSG) van UZ Gent geldt al jarenlang als dé referentie in België voor transpersonen. Heel wat transpersonen hebben weliswaar al langer, onder meer via het Transgender Infopunt (transgenderinfo.be), de weg gevonden naar de genderkliniek van het ZOL. Endocrinologe Kirsten Stinkens begeleidt er vandaag een kleine 170-tal transpersonen, wekelijks zijn er sinds het najaar van 2020 een tweetal nieuwe aanmeldingen.
Sinds ze er aan de slag ging in 2018, heeft dokter Stinkens het aantal aanmeldingen alleen maar zien toenemen. Vorig jaar waren er zo 60 nieuwe aanmeldingen. Ondanks de nabijheid van de taalgrens, gaat het uitsluitend om Vlaamse patiënten, op enkele Nederlanders na. Nederland kent hetzelfde probleem als Vlaanderen, licht de endocrinologe toe. "Daar is ook één groot centrum (Amsterdam UMC, nvdr) met een grote wachtlijst."
Bereidheid
Toen ze in het ZOL solliciteerde, kreeg dr. Stinkens de vraag of ze zich ook wilde ontfermen over de trans patiënten van haar voorganger dokter Jos Tits, die met pensioen ging. "De nood aan zorg voor deze patiëntengroep is heel groot", zegt Kirsten Stinkens, "tot op heden bieden slechts weinig endocrinologen in ons land dit zorgaanbod aan. Bovendien is de transzorg in België erg versnipperd."
"Wensten patiënten een plastische ingreep of fertiliteitspreservatie, dan moesten we hen doorverwijzen naar andere klinieken", vervolgt de endocrinologe. "Daarop ben ik collega's binnen het ziekenhuis beginnen aan te spreken: of zij er ook voor openstonden om zorg aan te bieden aan deze patiëntengroep? "Omdat ik wist dat dr. Tits regelmatig transpatiënten verwees naar een van de gynaecologen, ben ik bij dr. Schobbens begonnen (lacht). Uiteindelijk stapten ook de fertiliteitskliniek en de plastisch chirurg, dr. Bob Vermeulen, mee in het verhaal. Vorig jaar is ook MKA-chirurg, dr. Olivier Beckers begonnen in ons ziekenhuis, die zijn doctoraat gewijd heeft aan de genderspecifieke aanpak van gezichtsconstructies. Een van de NKO-artsen, dr. Griet Laureyns is ook zeer betrokken en doet stemchirurgie bij genderdysforie. Zij heeft logopediste Katrien Eerdekens aangetrokken die gespecialiseerd is in stemtherapie bij transpersonen. Ook uroloog dr. De Sutter staat open voor zorg bij transpersonen."
De effectieve geslachtsoperaties vinden (nog) niet plaats in ZOL. Kirsten Stinkens: "Een dergelijke ingreep gebeurt maar één keer, dat vraagt expertise." Faloplastie en metadoioplastie gebeuren voornamelijk in UZ Gent, vaginoplastie gebeurt al op meerdere plaatsen. "Hopelijk kunnen we op termijn een arts met dergelijke expertise aantrekken." De expertise bestaat met andere woorden, het komt erop aan een team te kunnen verzamelen. "Veel heeft te maken met de bereidheid van collega's", denkt dr. Stinkens. "Transgenderzorg neemt veel tijd in beslag."
Genderneutraal ziekenhuis
Momenteel werkt het ZOL-team nog samen met externe psychologen en psychiaters, binnenkort start ook een seksuologe. "Dat zou het mogelijk moeten maken om elke week drie nieuwe patiënten 'op intake' te zien." Om het toenemende aantal aanmeldingen in goede banen te leiden, is sinds januari een coördinator aan de slag.
"Gelukkig zag onze medische directie snel het belang in van het uitbreiden van het team om verder te kunnen groeien en kwaliteitsvolle transgenderzorg te kunnen blijven aanbieden. Met z'n allen denken we overigens veel na over hoe we een genderneutraal ziekenhuis kunnen zijn. Om te beginnen zijn de toiletten op de afdeling endocrinologie genderneutraal. Daarnaast worden er ook opleidingen voorzien over hoe je transpersonen correct kan aanspreken. Zo doen we ons uiterste best om de correcte roepnaam en voornaamwoorden te gebruiken als dit nog niet is aangepast op de identiteitskaart.