Vaccinatie: waarom (para)medisch personeel niet de allereerste prioriteit is
Waarom heeft de overheid beslist om in eerste instantie bewoners en medewerkers van WZC's in te enten voordat het voltallige zorgpersoneel aan bod komt? Een vraag die nogal wat artsen zich stellen. Het kabinet van minister Vandenbroucke verschaft uitleg.
Maandag vroeg een collectief van artsen en zorgmedewerkers de minister van Volksgezondheid in een open brief om medisch en paramedisch personeel voorrang te geven bij de vaccinatie tegen covid-19. Zijn kabinet legt uit waarom de overheid beslist heeft om eerst de bewoners en medewerkers van WZC's in te enten.
Ethische keuze
"Het gaat om een ethische keuze", luidt het. "Rekening houdend met het advies van het Comité Bio-ethiek van 13 december 2020, hebben we ons gebaseerd op de volgende feiten en principes. We willen in eerste instantie de meest kwetsbaren beschermen. Bewoners van WZC's zijn immers grotendeels oudere, zelfs zeer oude mensen die vaak met meerdere aandoeningen kampen. 57% van de overleden personen waren bewoners van WZC's. We willen ook vermijden dat mensen sterven door een ziekte waarvoor we nog geen curatieve therapeutische optie hebben. We willen zo menselijk mogelijk handelen, want covid-19 heeft niet alleen veel fysiek leed tot gevolg, maar ook psychologische problemen en isolement."
Clusters vermijden
Daarnaast is het ook een medische keuze, gaat het kabinet verder, die rekening houdt met het advies van de Hoge Gezondheidsraad van 7 juli 2020 en van de WGO van 13 november.
"Door eerst in de WZC's te vaccineren, pogen we clusters te vermijden, waarbij heel wat bewoners besmet raken, met een verhoogd risico op ernstige symptomen van de ziekte. Dat overbelast de centra zelf, maar ook al snel de ziekenhuizen, aangezien 16% van de opnames betrekking hebben op bewoners van WZC's. Dankzij de keuze om eerst die bewoners te vaccineren, vermijden we dus ziekenhuisopnames en verkleint de druk op ons zorgsysteem. Vervolgens willen we de zorgmedewerkers in de WZC's, de andere instellingen of daarbuiten inenten, om te vermijden dat ze besmet zouden raken tijdens de verzorging van covid-patiënten. Daarna zijn de kwetsbare personen aan de beurt, die door hun leeftijd en/of chronische ziekte de facto een verhoogd risico hebben op hospitalisatie en overlijden."
Het kabinet schuift nog andere argumenten naar voor: "Volgens een recent onderzoek van Sciensano vertonen de zorgverstrekkers in de ziekenhuizen ongeveer hetzelfde gehalte antilichamen (16,8%) tegen covid-19 dan de globale bevolking (14,4%). Dat toont dus goed aan dat het besmettingsrisico niet aanzienlijk toeneemt door in het ziekenhuis te werken (eerste en tweede golf samen). Bij de aanvang van de pandemie was het blootstellingsrisico bij zorgverstrekkers - en vooral in de WZC's - verhoogd door het gebrek aan individueel beschermingsmateriaal, maar nu beschikken alle zorgmedewerkers over voldoende materiaal. Dat verkleint hun besmettingsrisico nog aanzienlijk."
Logistiek aspect
Ten slotte is de keuze ook ingegeven door logistieke overwegingen. "Onze strategie steunt op de capaciteit inzake productie en levering van de vaccinproducenten. We wisten dat we in het begin een beperkte hoeveelheid vaccins zouden ontvangen. Dat logistieke aspect komt dus bij de ethische en medische argumenten. De bewoners van WZC's zijn een welomschreven groep met een beperkt aantal mensen (zo'n 150.000). Die wonen samen in instellingen, wat de verdeling van de vaccins gemakkelijker maakt. Dat is immers een zeer complex proces onder meer gezien de koudeketen op -80 graden. We zijn dus begonnen met de vaccinatie van de meest kwetsbaren, de bewoners van de WZC's, evenals het personeel in die instellingen. Doordat in de strategie nu voorzien is dat er geen doses in de diepvriezer worden bewaard tot de toediening van de tweede prik, moeten we begin februari kunnen aansluiten met het zorgpersoneel buiten de WZC's. Dan volgen de 65-plussers buiten de zorginstellingen en patiënten tussen 45 en 65 met comorbiditeit."
Tegen eind juni zouden vier miljoen mensen ingeënt moeten zijn.
Stress
"We zijn er ons terdege van bewust dat het zorgpersoneel al maandenlang onder enorm veel stress gebukt gaat, met burn-out en ziekte tot gevolg. We weten dat die stress ook te maken heeft met de vrees om besmet te raken en de ziekte mee naar huis te nemen. Maar de beste manier om die stress te beperken, is door minder covid-patiënten te moeten verzorgen. Daarom blijven we ervan overtuigd dat in eerste instantie de WZC-bewoners vaccineren en dus te beschermen een goede optie is, die henzelf beschermt, maar ook het zorgpersoneel", besluit het kabinet.
Vertaling: Veerle Caerels