Levering van geneesmiddelen: go local, stay local
Leveren van geneesmiddelen door ziekenhuizen bij ambulante patiënten staat haaks op farmaceutische zorg door de lokale huisapotheker. Is dit een goede zaak voor de patiënt?
Het Vlaams Apothekers Netwerk vernam dat het FAGG tijdens deze COVID-19 crisis uitzonderlijk toestemming verleent aan ziekenhuisapotheken om geneesmiddelen rechtstreeks aan huis te laten leveren bij ambulante patiënten die niet naar het ziekenhuis kunnen gaan.
In het rapport van het Vlaams Patientenplatform "Wordt zorg bij personen met een chronische aandoening uitgesteld wegens het coronavirus COVID-19?" lezen we: Omwille van de crisis stellen ziekenhuizen en eerstelijnszorgverleners heel wat afspraken, onderzoeken en operaties uit. Ook patiënten stellen zorg soms uit omdat ze zich liever niet willen blootstellen aan de mogelijke extra risico's die verbonden zijn aan een ziekenhuisbezoek of afspraak bij een zorgverlener. Op de vraag of er voldoende medicatie beschikbaar is voor patiënten met een chronische aandoening bevestigde 95% van de patiënten dat ze de benodigde medicatie bij hun apotheker verkregen.
Deze maatregel is een doorn in het oog van alle apothekers die sinds het begin van deze crisis het beste van zichzelf geven. Sinds dag 1 verzekeren apothekers de continuïteit van de zorg, vanachter hun plexiglazen scherm en met de fles ontsmettingsalcohol in de hand. De lokale apotheker blijkt ook nu een toegankelijke zorgverlener, die het vertrouwen krijgt van de patiënten.
In de eerste plaats geeft deze werkwijze onduidelijkheid voor de patiënt. Wie moet de patiënt contacteren bij vragen? Voor het ene geneesmiddel de huisapotheker, voor het andere het ziekenhuis. Het ziekenhuis geeft wellicht goedbedoeld een telefoonnummer mee, te contacteren bij vragen of problemen. Maar wie contacteert de patiënt buiten de openingsuren van het ziekenhuis? Juist ja, de huisapotheker of apotheek van wacht, die jammer genoeg niet op de hoogte zijn.
Verder verstoort deze manier van werken de continuïteit van de zorg. Gedurende de hele Coronacrisis zijn de lokale apothekers bereikbaar. Het reguliere circuit voor de aflevering van ambulante geneesmiddelen en farmaceutische zorg blijft overeind.
Denk hierbij ook aan het medicatiebeleid in schakelzorgcentra of thuislevering bij zieke patiënten. Steeds wordt het principe van 'go local, stay local' gehanteerd. Deze nieuwe maatregel gaat dus volledig in tegen het concept van de eerstelijnszorg.
Bovendien zien we dat ziekenhuizen er nu al vaak niet in slagen informatie door te geven aan andere zorgverleners. Bij het ontslag uit het ziekenhuis krijgt de patiënt een papieren medicatieschema mee. Medicatie werd aangepast, maar zonder de huisapotheker, huisarts of thuisverpleging op de hoogte te brengen. Onduidelijkheid troef, en een grote kans op medicatiefouten tot gevolg.
Het is zinvoller om in te zetten op een samenwerking tussen het ziekenhuis en de huisapotheker
Bijkomend stellen we ons de vraag hoe het ziekenhuis de farmaceutische zorg verzekert. Wie van het ziekenhuispersoneel brengt de medicatie rond? En dat in tijden waar de werkdruk al zo hoog is. De ziekenhuisapotheker is het wellicht niet, wel de koerier van de gecertifieerde transportfirma.
Daarenboven creëert het een gevaarlijk precedent voor de toekomst. Welke medicatie zal onderwerp uitmaken van deze thuislevering door het ziekenhuis? Onduidelijkheid troef! Voorlopig beperkt het zich tot de geneesmiddelen bestemd voor hospitaalgebruik. Maar zonder garantie dat dit in de toekomst niet verder zal uitbreiden. Ook over de duur van deze uitzonderingsmaatregel blijft het FAGG onduidelijk.
Daarom is het zinvoller om in te zetten op een samenwerking tussen het ziekenhuis en de huisapotheker. Het ziekenhuis levert de geneesmiddelen bij de huisapotheker, en deze levert op zijn beurt de geneesmiddelen af en begeleidt de patiënt in zijn eigen omgeving. Bij problemen neemt de huisapotheker contact op met het ziekenhuis. Zo moeilijk is dat toch niet? Lokale apothekers zijn het immers gewend samen te werken met andere zorgverstrekkers. Informeer op zijn minst de huisapotheker van de medicatie die het ziekenhuis bezorgt.
Ook de overheid blijft niet zonder schuld. Laat ons eindelijk werk maken van het Vitalinksysteem, om online medicatieschema's te raadplegen en aan te passen. Dit komt de samenwerking tussen zorgverleners, maar vooral onze patiënten ten goede.