Surgelight, voor beloftevolle medische beeldvorming
Surgelight wil een systeem ontwikkelen voor chirurgische begeleiding om weefsels simultaan en in real time te visualiseren. Denk daarbij aan tumoren, zenuwen en bloedvaten. Om dat te realiseren combineert het systeem twee belangrijke technologieën: fluorescerende contrastmiddelen op basis van nanolichamen en een fluorescentiebeeldvormingssysteem.
Zeg me wat je wil zien en ik zal het tonen! Dat is het leidmotief van Surgelight, een systeem dat ontwikkeld werd door een multidisciplinair team van de VUB. "Het gaat daarbij zowel over beeldvormingstechnologie als om contrastmiddelen", zegt projectleider Hans Ingelberts. "Op lange termijn willen we dat onze oplossing gebruikt wordt in de beeldgeleide chirurgie. Het doel is om de chirurg te helpen bij operaties door specifieke weefsels in beeld te brengen."
Een tumor is het meest voor de hand liggende voorbeeld, maar het is niet de enige mogelijke toepassing. "Het kan bijvoorbeeld ook interessant zijn om zenuwen te zien met behulp van contrastmiddelen. Neem nu een chirurgische ingreep bij een patiënt met prostaatkanker. Daarbij kan bijvoorbeeld een zenuw geraakt worden waardoor de erectiefunctie gevaar loopt."
Op dezelfde golflengte
Het doel is niet om een enkele functie te visualiseren, maar meerdere tegelijkertijd. De valkuil om dat te kunnen realiseren, is het probleem van de golflengte van de contrastmiddelen. Ze gebruiken allemaal dezelfde golflengte om het licht te vangen en het gewenste kankerweefsel of de gewenste functie op te lichten. Hoe kan men dan verschillende contrastelementen zien? "Dat is waar onze oplossing kan toe bijdragen. De camera kan namelijk het verschil tussen verschillende contrastmiddelen zien door de tijdelijke fluorescentierespons te observeren", zegt Hans Ingelberts.
Maar dan nog is er nood aan duidelijk onderscheidbare contrastmiddelen op basis van hun tijdelijke respons. Een onderwerp waaraan een ander VUB-team werkt, vandaar het multidisciplinaire van het project.
Vertrouwen in de toekomst
De oplossing staat nog in de kinderschoenen, in de fase van 'proof of concept'. "Tegen het einde van het jaar zullen we over een prototypecamera beschikken. Het idee, met de spin-off, is om ons eerst te richten op de onderzoeksector en niet rechtstreeks op medische beeldvorming", zegt de projectleider die op de heel hoge eisen wijst die nodig zijn om een medische tool te ontwikkelen.
Dat belet niet dat Hans Ingelberts vertrouwen heeft in de toekomst. "Ik denk dat onze oplossing heel belangrijk zal zijn voor beeldgestuurde chirurgie. De contrastmiddelen zijn in ontwikkeling en komen op de markt. Vandaag kan de arts maar één functie tegelijk te observeren, maar in de toekomst zullen artsen meerdere functies tegelijkertijd kunnen waarnemen. En daar kunnen wij bij helpen."