Speurhond op zoek naar de ziekenhuisbacterie
Kent u Cliff? Het is een speurhond. En nee, anders dan vele van zijn soortgenoten spoort hij niet naar drugs maar naar...de ziekenhuisbacterie.
De beagle loopt regelmatig rond in het Amsterdamse VUMC, waar hij de afdelingen controleert op de aanwezigheid van de Clostridium difficile, een bacterie die zware diarree veroorzaakt. Ruikt hij die bacterie, dan gaat hij keurig naast het bed van de patiënt zitten.
Hoe efficiënt hij is, kon in 2012 al gelezen worden in de British Medical Journal. Daar werden zijn eerste proeven van bekwaamheid in kaart gebracht. Van de 30 patiënten mét bacterie, spoorde hij er 25 op. En omgekeerd: van de 270 zonder liet hij er 261 met rust. Cliff werkt dus secuur, maar maakt het lab niet overbodig, luidde de conclusie.
Zijn prestaties zijn een prima illustratie van de kracht van een hondenneus. Tot de verbeelding spreken vooral de vele internationale studies die zouden aantonen dat honden kanker kunnen ruiken. Alleen laat de methodologie van die onderzoeken soms te wensen over en bovendien heb je er weinig aan in de spreekkamer. Er zijn nog andere nadelen aan verbonden: honden zijn niet hygiënisch, je moet ze trainen en de resultaten van hun geurproeven zijn lastig te valideren.
Maar het dierenrijk kent vele verschillende soorten bewoners. En ook andere diersoorten zouden vanwege hun uitmuntende reukorgaan in staat zijn om ziektes op te sporen. Zo kunnen getrainde ratten in een razend tempo tuberculose ontdekken in speekselmonsters en vallen fruitvliegjes genetisch zo te modificeren dat ze gaan gloeien als ze kankercellen ruiken. De neus van bijen blijkt zelfs zo gevoelig voor bepaalde stoffen dat reuksensoren van de insecten worden ingebouwd op chips. Met die bio-elektronische neus wordt volop geëxperimenteerd. Van een medische toepassing is alleen nog nergens sprake. Als daar geen potentieel ligt?