Ondervoeding blijft probleem bij ouderen in zorg
Ondervoeding komt in toenemende mate voor bij ouderen en is meestal gerelateerd aan ziekte. Er wordt ook te weinig gescreend op ondervoeding. Tot deze en andere bevindingen komt Bart Geurden in zijn doctoraatsstudie.
"We gingen zowel in ziekenhuizen, als in de thuiszorg en in woon- en zorgcentra na wat het risico op ondervoeding bij ouderen was", vertelt Bart Geurden (UZA/UAntwerpen, onderzoeksgroep Verpleegkunde en Vroedkunde). "Bij 29% van de zelfstandig thuiswonende ouderen die beroep doen op thuisverpleging, stelden we een hoog risico op ondervoeding vast. Deze patiënten hebben meer eetproblemen, zoals moeilijkheden met kauwen of slikken, en verlies van eetlust."
Vaak wordt het probleem onderschat door thuisverpleegkundigen. Hun kennis over screening van ondervoeding is bovendien beperkt. Ouderen die een operatie moeten ondergaan in een ziekenhuis lopen een nog hoger risico op ondervoeding: maar liefst 52% van de zelfstandig thuiswonende ouderen loopt risico op ondervoeding als ze in een ziekenhuis worden opgenomen. Bij de groep rusthuisbewoners was 20% ondervoed, en liep nog eens 39% een hoog risico. Bij hen spelen (doorlig)wondes, een recente hospitalisatie en verminderde cognitie zeker een beïnvloedende rol op ondervoeding.
Systematische screening is nodig om ondervoeding bij deze risicogroep aan te pakken, meent hij. Daarvoor is echter een goede registratie van de voedingsparameters zoals gewicht, lengte, body mass index (BMI) en ongewild gewichtsverlies nodig. Verpleegkundigen schatten dit echter vaak niet juist in, of ze gebruiken de waarden die patiënten zelf rapporteren. "Onze analyse toont aan dat deze waarden niet altijd betrouwbaar zijn en dat patiënten verschillende waarden rapporteren aan verschillende gezondheidswerkers", legt Bart Geurden uit. "Objectieve en gerichte screening is belangrijk om ondervoeding op tijd te behandelen. Als er afwijkende waarden worden vastgesteld, moet een individueel voedingsplan worden opgemaakt, in overleg met arts, diëtist en verpleegkundige."