Helft bewoners woonzorgcentra slikt antidepressiva
Rusthuizen waar tot 90% van de bewoners antidepressiva slikt en 75% antipsychotica, ze bestaan. In andere instellingen dalen die cijfers dan weer tot 29% en 5%. Dit en meer blijkt uit een recente studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen.
Enkele markante resultaten komen voort uit voormeld onderzoek, uitgevoerd bij de 22.000 leden van de Onafhankelijke Ziekenfondsen die in een woonzorgcentrum verblijven. Gemiddeld slikt de helft van de bewoners - 53% om precies te zijn - antidepressiva. 36% tekent dan weer voor antipsychotica. Beduidend hoger dan het gemiddelde in die leeftijdsgroep, waar men op respectievelijk 21% en 7% uitkomt. Opmerkelijk is dat bij een opname in een woonzorgcentrum de stijging aanzienlijk is. Bij antidepressiva wordt een toename van 34% gemeten, in het geval van antipsychotica zelfs 81%! De toename is vooral opvallend hoog tijdens de eerste zes maanden van de opname.
Een andere zaak die opvalt zijn de onderlinge verschillen tussen de woonzorgcentra. Inzake antidepressiva schommelt dat tussen 90% en...29%. Bij antipsychotica zijn 5% en 75% de twee uitersten.
"Is die zeer hoge consumptie van antidepressiva en antipsychotica in de rusthuizen wel gerechtvaardigd? Waarom hebben zoveel rusthuisbewoners dergelijke geneesmiddelen nodig gedurende zo'n lange periode?", vraagt men zich bij de Onafhankelijke Ziekenfondsen af.
De vaststellingen worden gekoppeld aan enkele adviezen. Zo roepen de Onafhankelijke Ziekenfondsen op om "een globale reflectie te houden over het voorschrijfgedrag in rusthuizen. Ze raden ook aan om de voorgeschreven geneesmiddelen geregeld opnieuw te bekijken, om zo een ongepast gebruik of een eventuele overconsumptie op te sporen. Hiervoor is een permanent overleg nodig tussen de coördinerende arts van het rusthuis - wiens rol versterkt moet worden -, de behandelende artsen, de apotheker en de verpleegkundigen."
Ook is "systematische en regelmatige feedback heel belangrijk, zowel aan de voorschrijvende artsen over hun voorschrijfgedrag, als aan de beheerders van de rusthuizen over het geneesmiddelengebruik in hun instelling."
Reacties
"Een pilletje geven is een gemakkelijkheidsoplossing", zegt psychiater dr. Piet Snoeck van het stedelijk ziekenhuis Roeselare. "Om een luisterend oor te bieden, en zo tot de kern van het probleem te komen, beschikken rusthuizen over onvoldoende personeel en onvoldoende tijd. De overheid zou moeten investeren in meer mensen, in een luisterend oor."
Dr. Snoeck onderstreept dat in de meeste gevallen van depressie medicatie na enkele maanden kan worden afgebouwd en gestopt. "Er zijn ontwenningsverschijnselen, maar dat hoeft geen nieuwe depressie te zijn", legt de psychiater uit. "Enkel de mensen die aan een chronische depressie lijden, moeten blijvend medicatie nemen."
"Het is een therapeutische paradox", zegt psychiater Snoeck. "Anti-depressiva worden té veel voorgeschreven voor mensen die de medicatie niet nodig hebben en té weining voor patiënten die het wel nodig hebben."
Maar hoe kunnen we deze paradox de wereld uit helpen. Dr. Piet Snoeck: "Langs de ene kant moeten de richtlijnen van de sector resoluut worden toegepast, langs de andere kant is een betere monitoring nodig. De opvolging van patiënten moet heel nauwgezet gebeuren. Zo moet worden nagegaan of bepaalde medicatie werkt of niet. Maar, nog eens, dat alles vraagt een investering van de overheid in psychologen en psychiaters, verpleegkundigen enz."
CRA-opleiding
"Het teveel aan antidepressiva in rusthuizen houdt ons erg bezig", onderstreept dr. Maaike Van Overloop van artsenorganisatie Domus Medica. "Belangrijk is dat de arts alert blijft, de patiënten goed opvolgt en in de gaten houdt, uiteraard na het stellen van de juiste diagnose."
Domus Medica schenkt in haar CRA-opleidingen erg veel aandacht aan het gebruik van anti-depressiva in rusthuizen. "Deze specifieke opleidingen voor huisartsen, aan de slag als rusthuisartsen, die we van de overheid mogen geven, legt de link tussen de arts en het ziekenhuisbeleid. In de vormingen benadrukken we het belang van een goede diagnose en zeer gerichte medicatie."